2016 senesi kiçik ayda Qırımda FSB işçileri, qırım uquq qorçalayıcısı Emir-Usein Kukunı tuttılar. O, "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ ilk siyasiy esirlerinden biri oldı. Qırımtatar adamını 12 senege maküm ettiler. O vaqıttjan berli deyerli 8 sene keçti.
Siyasiy mabüsniñ apayı Meryem Kuku, qayınıñ tutulması, rus quvetleriniñ qorqutmaları, müstemlekeden ailesine mektüpleri, işğalciler aqayını urğandan soñ sağlıq meselelerini Suspilne Qırımğa añlattı.
"Bir saba oturışqa aşıqa edim ve toqtav yerine ketkende ve küneş doğğanda ateş kibi qırmızı Ay Petri dağınıñ fotosını çıqardım. O zaman Emir-Usein aqqında tüşündim ve oña bu fotoresimni yollamağa qarar berdi. Bastım, yolladım ve bu fotoresimden ne qadar ayrette qalğanını, bizim dülger Ay Petri dağımız kibi tuvğan yerlerge kederlengenini hatırlayım", — dep qayd etti o.
2016 senesi kiçik aynıñ 11-inde Kuku ailesiniñ evine quvet müessiseleriniñ işçileri kirdiler ve onı tinttiler, bundan soñ "Hizb ut-Tahrir" islâm siyasiy fırqasınıñ faaliyetine ait olmağa qabaatlayaraq onı tuttılar.
Adam tutulğan bir qaç sene soñ apayına, işdeşlik yapmağa mecbur etken rus quvetçisini añlattı. Ayttı ki, o "teklifini almasa, apishanede öler".
Amma qırımtatar adamı işdeşlikten red etti ve 2019 senesi boş aynıñ 12-sinde Rostov-na-Donuda 12 senege maküm ettiler. 2020 senesi bozarğan aynıñ 25-inde Moskva vilâyetideki Vlasıha Arbiy apellâtsiya makemesi ükümini tanıdı.
Meryemniñ sözlerine köre, balalarınen o aqayınıñ apishane mektüplerini sıq sıq oqup tura.
"SİZOdan Emir-Useinniñ ilk mektübini maña adovkat berdi. Bu mektübini yañıdan oqumaq, Emir-Usein tevqif etilgen ilk künlerde menim ruhumnı tuta edi: "As-salâmu aleykün, qıymetli Meryemim, Bekirçigim ve Sofigim. Sizni pek sevem ve kederlenem. Tüşünmedim ki, telefon etmek yerine mektüplerni yazarım. Amma böyle olsa, demek ki, Allah böyle qarar berdi", — dep siyasiy mabüsniñ mektübini oqudı.
Şu anda Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Salavattaki 16. müstemlekede, tuvğan Qırımdan biñlerce kilometr uzaqlıqta Kuku otura. Deyerli sekiz sene devamında aileniñ tek üç körüşüvi bar edi. 2020 senesi balalar onen soñ kere körüştiler.
"Bundan soñ körüşmedik. Endi 4 senedir... Men bellesem, o yaramay bir şey yapamdı", — dep qırımtatar adamınıñ qızı Sofiye qayd etti.
Siyasiy mabüs tutulmadan evel Qırım hanlığı ve Osman imperiyasınıñ tarihınen meraqlanğan edş, qadimiy aqça kellektsionirlegen edi. Şimdi ise oğlu Bekir işini devam ete.
Uquq qorçalayıcı da edi. Apayınıñ tafsilâtlıca añlatqanına köre, işğal quvetçileri bu faaliyetni pek begenmediler. Tevqiften bir sene evel 2015 senesi ilk kere onı tuttılar. O zaman şiddetli şekilde onı urdılar, netivesinde büyrek uruvı qayd etildi. Müstemlekede bulunğanda sağlıq meseleleri keskin oldı.
"O er vaqıt ağır çeke. Şu anda Salavatta ava pek suvuq. Anavı qış mesivimnde -15, -20 derece, er vaqıt büyrekleri ve köndeleni ağıra", — dep Meryem Kuku qoştı.
2018 senesi bozarğan aynıñ 26-sında 42. doğğan künü sahte davalarğa qarşılıq köstermek içün açlıq bildirdi. Apayıniñ ricasına 25 künde onı bitirdi. O zaman esir doqız kilo coydı, o da sağlığına tesir etti.
Meryemniñ sözlerine köre, aqayınıñ vatanından çoq senedir uzaqlıqta bulunğanına baqmadan aile inana ki, yaqın kelecekte tuvğan Qırımğa evine qaytacaq.
