Qırım İİNniñ işğal taqiqat idaresi, Eski Qırımdan qırımtatar Emine Zekeryayevanı soratmağa çağırdı. Arman ayında tintüvlerden soñ onıñ aqayını, Asan Zekeryayevni, bellisiz bir tarafqa alıp kettiler. İdare, "cinayet aqqında haber bermeme" sebebinden oña qarşı cinaiy dava açılğanını bildirdi.
"Qırım birdemligi", "İİNniñ üyken taqiqatçısı" Lübov Şlâhovadan maqbul şeadetname aldı.
UPD: Soratuvda 25 yaşındaki qırımtatar kadınını ozğarğan advokat Emil Qurbedinov Suspilne Qırımğa añlattı ki, em Rusiyede, em de işğal etilgen yarımadada bu madde musulmanlarğa qarşı sıq qullanmağa başladılar.
"Qadınlar içün başqa bir sebep olğanını tüşünmeyim. Bu sebebinden bir şey aytıp olamam. Birinci senelerde quvetçiler, faalci qadınlarğa qarşı nasıldır taqiqatlarnı keçirmege qorqa ediler. Vaqıt keçken soñ ayrıca 2022 senesi vaqialardan soñ bütün sıñırlamalar yoq oldı. Men, misal içün, makeme ve taqiqat olmadan apishanede oturğan qadınlarnı bilem. Misal olaraq, İrına Horobtsova. Makeme ve taqiqat keçirmeden değerli eki senedir onı tutalar. Oña qarşı dava açmaylar", — dep advokat qayd etti.
O hatırlattı ki, qorçalağanı Enver Töpçi ve daa bir qaç insanğa qarşı böyle cinaiy dava açıldı.
"Bir qaç sene evel olarğa qarşı aynı cinaiy dava açtılar O zaman men Enver Töpçini imaye ette edim ve qabaatına mücibi oña cinaiy para cezasını berdiler. O da qabaatını tanımadı ve onıñ da "VKontakte" (Ukrainada yasaqlanğan rus içtimaiy ağı — müar.) Suriyede bulunğan bir insannen mektüpleşmesi bar edi... FSB tarafından şübelengen ve olarğa haber bergenleri insanlarğa qarşı iç bir dava açılmadı ve ya üküm çıqarılmadı. FSB de olarnıñ qabaatlı olıp olmağanlarını, cinayet yapıp yapmağanlarını tanımadı", — dep Qurbedinov añlattı.
Bundan ğayrı, imayeci qayd etti ki, rus quvetçileri, bu cinayetin yapqan insannı tanıdı ve taqiqat vaqtında onıñ Emine Zekeryayevanen mektüpleşkenini ögrendiler.
"Taqiqat organları"nıñ versiyasına köre o, 2016 senesi Suriyege ketken ve "silâlı şekillenüvniñ azası olğan" ukrainalı qadınnen içtimaiy ağda laf etkeni aqqında haber bermedi. Bu şekillendirüv, "RFnıñ menfaatına qarşı"dır.
Soratuvda 25 yaşındaki qırımtatar qadınını ozğarğan advokat Emil Qurbedinov bildirdi ki, böylece rus mahsus hızmetleri ve başqa taqiqat organları, maqbul cinaiy davalar vastasınen adiy vatandaşlarnı tutmağa tırışalar ve qanunlaştırılğan çaquv ameliyatını şekillendireler.
"Vatandaşlarnıñ FSB işçileriniñ operativ iş yapmaları ve FSB taqiqat saasına ait olğan er bir şübeli vaqia, er bir laf aqqında haber bermeleri içün. Bu madde ise iç bir tenqit dayanmay — o pek açıq-aydın olmağan şekilde yazılğan. Makemede onıñ qullanılması, qorçalav ceryanını qıyınlaştıra. Añlaşılır ki, belli cinayetler aqqında laf etsek, yani insan kimniñ reine alğnanını körse, aytmaq mümkün ki, bir vaqia oldı ve şaat onıñ aqqında haber bermedi. Amma Emine'nin vaziyetinde er şey böyle degil. 7 sene evel o añlamadı ki, bu tür mektepleşüv, cinaiy davanın sebebi ola bilir", — dep imayeci añlattı.
Advokat qayd etti ki, birinciden Zekeryayevanıñ mektüpleşkeni ukrain vatandaşınıñ qabaatını tasdıqlamaq kerek. Üküm çıqarılacaq soñ anda cinayet olıp olmağanı aqqında laf etmek mümkün olacaq.
Onıñ sözlerine köre, qırımtatar qadını qabaatını tanımadı, qabaatınen kesen-kes şekilde razı olmay.
"Tüşünem ki, bu, qırım musulmanlarına tesir ve qorqutmalardır. Olar içün o qadar çoq seneden soñ iç bir delilge saip olmadan dava açmaq, pek qolyadır. Kerçekten de arman ayında evimni tintken soñ maña qarşı cinaiy dava açtılar, amma tek eki ay soñ maña haber berdiler", — dep Zekeryayeva bildirdi.
Şu anda taqiqat ceryanı devam ete. Bütün bilgiler ve vesiqalarnen tanış olacaq soñ Qurbedinov tafsilâtlarnı añlatacaq.
Maddeniñ sanktsiyası, 100 bilge qadar rublelik para cezası ve ya buçuq sene alınğan aylıq ya da başqa kâr cezası, ve ya bir senege qadar mecburiy işler, ve ya aynı müddetke tevqifni esapqa alır.
Emine Zekeryayeva aqqında ne bilemiz
- Zekeryayevanıñ 18 yaşına yetmegen mektepten tış ayşındaki eki balası bar.
- 2023 senesi arman ayınıñ 7-sinde işğalciler onıñ evini tinttiler. O zaman qız, ana-babasınıñ evinde edi. FSB işçileri evini tintmek içün onı evge alıp ketirdiler. Birazdan qırımtatar qadına, Suriyege ketken ukrain vatandaşınıñ cinaiy davasında şaat olğanı aqqında haber berdiler. Evini tintken soñ taqiqatçılar, Zekeryayevanıñ cep telefonını açmağa tırıştılar. O advokatnı rica etti, amma işğalciler oña telefon etmege izin bermediler.
- Bundan ğayrı, evini tintken soñ onı ve aqayını Aqmescitteki FSB binasına alıp ketirdiler.
- Berim ayımda belli olmağan bir insan oña daa bir kere telefon etip ayttı ki, onıñ evindeki tintüvde iştirak etti. Adam, taqiqat işleri içün Zekeryayevanıñ Canköydeki işğal Taqiqat eyyetine kelmesini talap etti. Qırımtatar qadını, şeadetname yollamağa soradı. Qurbedinovnıñ sözlerine köre, anonim mecburen kelecegini ve onı "Taqiqat eyyeti"ne alıp ketecegini ayıp qorquttı. Bunıñ içün advokat FSBge soratıcı ariza yazdı, amma oña yazdılar ki, "bozma tanınmadı".
- 2022 senesi para qış ayında Aqmescitteki işğal politsiyasiniñ işçileri, onıñ aqayı Asan Zekeryayevğa qarşı bir protokol tizdiler. "Makeme" binası yanında bulunğanı sebebinden. Mahsus tutuv müessisesinde 14 künlik memuriy tevqifni keçirdi.
- Dört qırımtatar adamına: Ridvan Umerov, Ayder Kadırov, Ayder Adlâkimov ve Enver Töpçige qarşı "haber bermeme" aqqında davalar açtılar.
Telegram, Viber ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
