2024 senesi qara qış ayınıñ 30-ndan itibaren Ukraina qanunlarında miras aqqına dair bir qaç deñişüv kirsetildi, — dep tarif etti Suspilne Qırımğa "Qırım SOS" teşkilâtınıñ adliyecisi Viktor Vuyka. Hususan, miras davalarınıñ açılış yeri ve müddetleri aqqında. Advokat ne deñişkenini ve vaqtınca işğal etilgen topraqlarda bulunğan mülkni nasıl miras olaraq alacağını adım-adım añlattı.
Viktor Vuykanıñ aytqanına köre, bundan evel Vatandaşlıq kodeksinde böyle qaideler bar edi: mirasnı notariusqa birinci kere muracaat etilgen yerde açqan ediler. Yani, mirasçınıñ mal-mülkü ve yaşağan yeri ne olursa olsun.
"İnsan özüne kelişken yerde ariza bermege qarar berdi, ve anda vasiyetname işlenip, notarius onı miras cedvelinde qayd ete. Yani, mirasçınıñ mesken yeri Mariupol şeeri olsa, mirasçı cenkten qurtulmaq içün Odesağa köçti, Odesada notariusqa muracaat etti, notarius miras davasını açtı, başqa mirasçılar da Odesağa barmağa mecbur oldılar", — dep Viktor Vuyka añlattı.
Uquqçınıñ aytqanına köre, mirasnıñ açılış müddeti evelden 6 ay edi, cenk başlanğanda ise bu müddet 10 ayğa uzatılğan edi. Lâkin keçken sene qara qış ayınıñ 30-ndan itibaren mirasnı resmiyleştirüvniñ yañı qaideleri işke tüşürildi. Olar em mirasnıñ müddetleri, em de yerlerinen bağlı.
"Qara qış ayınıñ 30-nda eki qanun işke tüşürildi. Vesiqağa köre, miras endi mirasçınıñ yaşağan yerinde, ya da mal-mülkniñ bulunğan yerinde açıla. Yani, eger bir insan Harkivde ölse, amma onıñ Kıyiv ve Odesada mülki bar olsa, miras davası Harkiv notariusında resmiyleştirile", — dep añlattı Viktor Vuyka. — "Amma küçük bir farqı bar: eger insan ölüm vaqtında cenk areketleri alıp barılğan topraqta ya da bu topraq vaqtınca işğal etilgen olsa, mirasçılar kontrol etilgen topraqtaki er angi notariusqa muracaat etip, onıñ soñki yaşağan yerine baqmadan mirasnı resmiyleştire bileler".
Bu yañılıqlar, hususan, işğal etilgen Qırımda mülkniñ mirasçılarına ait. Vesiqalarnı resmiyleştirüv müddeti ise şimdi altı ay. Amma bir añlatma bar, — dey advokat:
"Eger şahıs cenkiy vaziyet vaqtında vefat etse ve devlet qayd etüvi ölümden bir aydan soñ yapılğan olsa, miras müddeti kerçek ölümden degil de, devlet qayd etüvi vaqtından sayıla. Yani, ölümni qayd etmek içün, kontrol etilgen topraqqa çıqmaq kerek".
Viktor Vuykanıñ aytqanına köre, bu adette makeme tertibinde yapıla.
"Miras alacaqlardan biri kontrol etilgen topraqqa barıp, makeme muracaatınen ölümniñ kerçekleşüvi aqqında ariza bere, makeme qararını ala, o da acelen yerine ketirile, soñra VVHVatandaşlar vaziyeti hızmetie, soñra ise notariusqa muracaat ete. Bu müsbet qanun leyhasıdır", — dep añlattı advokat. — "Evel, mirasçınıñ ölüminden altı ay keçken soñ, mirasnı qabul etmek içün qoşma müddet berilmesi içün makemege muracaat etmek kerek edi. Makeme işimizniñ büyük sayısını köz ögüne alsaq, bu davalar yarım yıl ya da daa çoq devam ete bile edi".
Viktor Vuyka dedi ki, "Qırım SOS" cemaat teşkilâtına, adetince, insanlar işğal etilgen topraqta berilgen ariza ve ölüm aqqında vesiqalarnen uzaqtan muracaat eteler. Bundan soñ, adliyeciler makeme tertibinde mirasçınıñ ölümi faktini belgiley ve makeme qararınen VHHniñ bölügine ukrain nümünesiniñ ölüm aqqında şeadetnamesini resmiyleştirmek içün baralar. Bundan soñ mirasçı şahsen vasiyetnameni bermeli, çünki vasiyetnamede böyle arizanı qabul etmeyler.
"Qırım SOS"nıñ adliyecisi añlatqanına köre, mirasçı aşağıdaki usullarnen ariza bere bile:
- Ukrain notariusınıñ ofisine şahsen barmaq ya da notariusnıñ adresine poçta yollamaq mümkün. Bu vaziyette mirasçınıñ arizanıñ imzası notarial şekilde tasdıqlanmalı.
- Çetel notariusına muracaat etmek. Böyle notariuslar, misal içün, Şehistan, Almaniya, Büyük Britaniyada bar. Bu vaziyette arizada mirasçı imzasınıñ kerçekligi çetel notarius tarafından tasdıqlanmalı ve apostil qoyulmalı ya da elçilik qanunlaştıruvı keçirilmeli.
- Ukraina elçisine muracaat etmek. O, Ukrainanıñ mülkiyetine keçken mirasnıñ qabul etilmesi aqqında arizanı tasdıqlamağa vekâletlidir.
Viktor Vuyka dedi ki, cenkten evel, 2014 senesinden başlap, işğal etilgen Qırımda mirasnı resmiyleştirgende mesele mülk vesiqalarınıñ olmaması edi.
"Bazı allarda insannıñ asıl vesiqaları olmay bile. Hususan, mal-mülk 90-ncı senelerniñ soñu, 2000lerniñ başlarında resmiyleştirilgen olsa. O vaqıt devlet cedvelinen meseleler bar edi", — dep añlattı advokat. "Uquqnı tiklegen vesiqalarnıñ tam cedveli olmasa, tek yol — makemege barmaqtır. Vesiqa boyunca mülkiyet aqqınıñ tanılması aqqında dava bar".
Başqa bir vaziyet peyda ola bile, mirasçı Ukraina nezaretindeki topraqta yaşay, mirasçı ise VİETda — dep añlattı mütehassıs.
"Adam Herson vilâyetiniñ sol yalısında yaşağanı aqqında bir telefon keldi, onıñ içün o, Kıyivge kelip, arizanı şahsen yazmaq ya da poçtanen yollamaq mümkünmi? İşğal etilgen topraqta bunı yapmaq imkânsızdır", — dep ayttı advokat. — "Adette, mirasçınıñ işğal etilgen topraqta bulunması ve bunıñnen bağlı altı aylıq müddetniñ qaçırılması, makemede ciddiy bir sebep olaraq qabul etile".
Amma mirasçılarnıñ çetelde bulunması Ukraina makemelerinde müim bir sebep sayılmay, — dep qoştı Viktor Vuyka.
"Bir insan makemege muracaat etip, cenk vaqtında uzun müddet devamında Almaniyada yaşağanını ve notariusğa muracaat etip olamağanını aytsa, bu, makemede çalışmay. Ve bu, esas makeme adetidir, ve biz müşterilerimizge, altı aylıq müddet bitmese, eñ azından elçige ya da çetel notariusına muracaat etmege çağıracaqmız", — dep tarif etti advokat.
Viktor Vuykanıñ aytqanına köre, işğal etilgen topraqlarda mülkiyetni miras olaraq alğan insanlar, esasen, eki kere mirasnı resmiyleştire: Ukraina kontrolindeki topraqta ve VİETda.
"İnsanlar, mülklerini coya bileceklerini bilip, işğal etilgen topraqlarda bu notariuslarğa muracaat eteler, amma bu Ukraina qanunları tarafından tanılmay. Demek ki, bizde eki taraflı miras ketişatı bar. İşğal etilgen topraqta elde etilgen "mülk aqqı aqqında vesiqalar" ne olacaq? Olarnı tanımaymız, ve atta analitikler arasında bu vesiqalarnen ne yapacaqlarını añlatqan bir de bir yanaşma körmedim. Qanunlarımızda bu mevzuda bir şey aytılmay", — dep yekünledi mütehassıs.
Telegram, WhatsApp ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
