Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali neticesinde biñlernen ukrain pensiyacısı belli olmağan vaziyetke oğradı. Çiçek ayında - 9453. qanun, o, pensiya aluv meselesini çezdi, bozarğan ayda ise 3674. qanun, o, Rusiye Federatsiyasından pensiya teminatı aqqında şeadetnamelersiz para almağa imkân berdi. Meselesi şunda ki, vesiqa alâ daa işke tüşürilmedi, dep ayta Yuqarı Şuranıñ insan aqları vekâletlisi Dmıtro Lubinets. Meselesi şunda ki, Nazirler şurası daa uquqiy temelni azırlamadı.
Pensiya teminatınen bağlı vaziyetni QırımSOS idaresiniñ reisi Oleksiy Tilnenko añlattı.
"Şimdilik VİETdan çıqqan ve pensiya teminatını elde etip olamağan pensiyacılarnıñ tek çaresi - bedava uquqiy yardım provayderleriniñ yardımınen makemege muracaat etmektir. Amma makeme sistemasınıñ işi çoq olğanından sebep makeme baqıluvı yarım sene ya da daa çoq devam ete bile. Ve bütün bu vaqıt devamında vatandaşlar esas ya da tek kelir menbası olmağanda bir şekilde yaşamağa mecburlar", — dey Oleksiy Tilnenko.
Bundan da ğayrı, Qırımdan köçip kelgenlerni Pensiya fondunıñ organlarına muracaat etkende qıyınlıqlar bekley.
"2022 senesi kiçik aynıñ 24-ne qadar vaqtınca işğal etilgen Qırım ya da Aqyar şeerinde yaşağan ya da şu topraqlarda qayd etilgen yaşağan yeri olğan ukrain vatandaşları Ukaina Pensiya fondunıñ (UPF) organlarına muracaat etkende, 2014 senesi oraq ayınıñ 2-nde Ukraina Nazirler Kabinetiniñ 234. qararınen belgilengen tertipte tayin etip olamağanları içün pensiya ödemelerini bermege izin almaylar. Şu qararğa köre, Rusiye Federatsiyasınıñ vekâletli organlarından pensiya vesiqasını almaq kerekї", — dep Oleksiy Tilnenko añlattı.
Mütehassısnıñ aytqanına köre, pensiya fondlarınıñ bölüklerinde ariza bergenlerge, vaqtınca işğal etilgen Qırım ve Aqyar şeerinden köçip kelgen şahıslarğa pensiya ödeme meselesi Ukraina qanunlarına deñişmeler kirsetilecek soñ çezilecek, dep qayd eteler.
Oleksiy Tilnenkonıñ aytqanına köre, ükümet yañı normativ-uquqiy bazanı azırlamaganı içün, şimdilik UPF, Nazirler şurasınıñ eskirgen qararlarına esaslana.
"Böyleliknen, UPFnıñ topraq idareleriniñ fikirince, cenkiy vaziyetniñ kirsetilmesi ve Rusiye Federatsiyasınıñ Ukrainağa qarşı arbiy tecavuzı sebebinden pensiya qanunlarınıñ bazı qaideleriniñ yerine ketirilmesinen bağlı uquq meseleleri bar, onıñ içün pensiyanı tayin etüv ve ödev meselesi qanun deñişmelerinden soñ çezilecek. Yani: "Cenkiy vaziyette qanun siziñ tarafıñızda degil, demek ki, pensiya aqqıñız yoq, amma ruhuñız bozmasın, hayırlı olsun, Allah şifa bersin", — dep QırımSOS idaresiniñ reisi qayd etti .
O şunı da qoştı ki, UPFnıñ hadimleri, adet üzre, pensiyacılarnıñ topraq bölüklerge muracaatlarını qayd etmeyler, lâkin rednamelerni ağzaviy şekilde bereler. Bundan soñ devlet organları ve cemaat teşkilâtları Qırımdan ödemelerni almaq içün muracaat etken pensiyacılarnıñ kerçek sayısını "esaplap" olamazlar.
Şimdi ise, QırımSOS idaresiniñ yolbaşçısınıñ fikrine köre, deñişmeler azırlanıldı, kelecekte merkeziy akimiyet organlarınen añlaşılmalı ve tasdıqlanmalı.
"Deñişüvler, şu cümleden yañartılğan tertip, merkeziy akimiyet organlarınen añlaşılmazdan ve qabul etilmezden evel soñki basamaqta kibi körüne. İşğalli akimiyet tarafından vaqtınca işğal etilgen topraqlarda pensiyanı almağanını beyan etken arizağa köre pensiyanı yañartmaq ya da tayin etmek eñ doğru usul ola bile. Deñişmeler, Ukrainada vaqtınca yaşamağan vatandaşlarğa da tesir etecek", — dep Oleksiy Tilnenko qayd etti.
"İşğalli akimiyetten VİETda pensiya almağanını beyan etken arizağa köre pensiyanı yañartmaq ya da tayin etmek eñ doğru usul olacaqtır. Deñişmeler vaqtınca Ukrainada yaşamağan vatandaşlarğa da tesir etecek. Ümüt etemiz ki, Ukraina Pensiya fondunıñ organlarında kirsetilecek vatandaşlarğa hızmet etüv eksteritorial printsipi saqlanılacaq, ve VİET Qırımdan köçken ve devlet içinde alınğan pensiyacılar vesiqalarnı raat alıp, tezce pensiyalarını ala bilecekler", - dey Oleksiy Tilnenko.
Hatırlatamız ki, Şura, ukrainler içün pensiya yañartuv mehanizmini sadeleştirgen, sigorta stajı ve pensiya teminatı esaplavı meselesini çezüv qanunını qabul etti.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
