Er sene Qırım ukrainleriniñ vilâyet şurası 2014 senesinden berli Rusiye-Ukraina cenkinde elâk olğan Pavel Ğorânskıy ve Qırım qaramanlarınıñ hatırasını aña. Bu cedvel şimdi 200 insandan ibaret.
Bunıñ aqqında ve Pavlo Ğorânskıynıñ qırım ukrainleriniñ areketindeki rolü aqqında tarihiy ilimler namzeti Andriy İvanets ve KRUKQırım ukrainleriniñ vilâyet şurası temsilcisi, Qırım yeparhiyasınıñ vekâletlisi Andriy Şçekun iañlattılar, dep Suspilne Qırım haber ete .
Arman ayınıñ 28-nde ukrainler 2017 senesi başlatılğan Qırımdaki ukrain cemiyetiniñ aqlarını qoruv kününi qayd eteler. Bu tedbir er sene Qırım cemiyetiniñ temsilcileri tarafından Rusiye Federatsiyasınıñ Qırımnıñ işğali başlağan soñ sertleşken diskriminatsiya siyasetine qarşı narazılıq olaraq keçirile. Bu kün Qırım ukrainleri, XX. asırnıñ başlarında Qırım ukrainleriniñ ürmetli lideri Pavlo Ğorânskiyniñ hatırasını onıñ mezarı yanında añalar.
Tarih ilimleri namzeti Andriy İvanets qayd etti ki, Pavlo Ğorânskıy — qırım ukrainleri içün timsaliy bir şahıstır. O oca, edebiyatçı, cemaat erbabı, siyasiy erbap ve jurnalisttir. İvanets qayd etti ki, Yaltada ukrain yaşayışınıñ teşkilâtçısı oluvı qırım ukrainleri içün müimdir. 1917 senesi Ğornskıy Yalta ukrainler cemiyetiniñ, Qırımnıñ Cenübiy yalısındaki ukrainlerniñ birleşken cemiyetiniñ yolbaşçısı oldı.
İvanets qayd etti ki, o, qırım ukrainleriniñ milliy öz-özüni idare organlarınıñ yetekçisi pek qıyın bir devirde oldı.
"Dört sene içinde Qırımda siyasiy rejimler doquz kere deñişken, cenkler yüz bergen vaqıt, Pavel Ğorânskıy qırım ukrainleriniñ menfaatlarını qorçalamağa tırışqan edi. 1919 senesi arman ayında olıp keçken qırım ukrainleriniñ qurultayında onı yalıñız Qırımdaki Ukrainanıñ vilâyet şurasınıñ reisi olaraq saylamadılar, aynı zamanda Ukraina Halq Cumhuriyetine onı Qırımdaki Ukraina Halq Cumhuriyetiniñ konsulı olaraq tanımaq teklifinen muracaat ettiler", — dep tarih ilimleriniñ namzeti qoştı.
Onıñ qayd etkenine köre, qırım ukrainleriniñ fikrine köre, bu, Qırımdaki menfaatlarnı daa yahşı qorçalamaq içün status ve imkâniyet bermek kerek edi.
"Onıñ faaliyeti, qırım ukrainleri içün müim bir devirdir, ve o, qırım ukrainleri bugünki vaqialardan evel bütün Qırım miqyasında teşkil etilgenini hatırlata", — dep qayd etti o.
İvanets qayd etti ki, 100 seneden çoq evel ukrainlerniñ öz milliy idare organları bar edi. Bugün bu adet yarımadada Qırım cemiyetiniñ diskriminatsiyası şaraitinde devam ete.
"Rusiye onı assimilâtsiya etmege tırışa, ve, şu cümleden, Qırımdan cemiyetimizniñ faal vekillerini quvmaqta. Bugün Qırımda teşkilâtlar teşkil etilmey, çünki Rusiye işğalden evel olğan teşkilâtlarımıznı yasaq etti. Yañılarını teşkil etmek ıntıluvları basqı, taqiplernen yekünlene ve olar yoq olalar. Şunıñ içün 2020 senesi Ukrainanıñ serbest qısmında Qırım ukrainleriniñ vilâyet şurasınıñ faaliyeti ğayrıdan tiklendi, ve bu, kerçekten de, Pavlo Ğorânskıynıñ işiniñ devamıdır", — dep tarih ilimleriniñ namzeti qoştı.
İvanets qayd etti ki, bugün Qırımdaki ukrainler Rusiyeniñ diskriminatsiya siyasetinen qarşılaşalar, çünki Rusiye milliy teşkilâtlar, ukrain siyasiy firqaları, teşkilâtlarnı yoq ete, ukrain faalcilerni Qırımdan quvıp, bazılarını azatlıqtan marum ete. Bundan da ğayrı, işğalciler ukrain tilli tasil ve matbuat vastalarını yoq ettiler. Rusiyeniñ, ilimler namzetiniñ sözlerine köre, pek agressiv malümat siyaseti bar. Rusiye Federatsiyası ukrainlerge basqı yapa, qavmit ukrainlerni faşist, natsist, terrorist olaraq tanıy ve aynı vaqıtta ukrainler ayrı bir halq degil, dep ayta.
"Ruslar ve ukrainler — tek bir halq, bu — ırqçılıq mefküresidir, bunıñ episi Qırımdaki ukrain cemiyeti içün ciddiy telüke yarata. Ve bu şaraitte Pavel Ğorânskıynıñ hatırası saqlanıla, o, deşetli devirde milliy öz-özüni idare organlarına yolbaşçılıq etken edi, ukrainlerge duşman olğan Rusiye diktator rejimleri şaraitinde Qırımdaki ukrain cemiyetiniñ menfaatlarını qorçalamağa tırışqan edi, Ukrainağa qoltutqan siyasetni yürsetmege yardım etmege tırışqan edi. O, zemaneviy ukrainler içün pek qıymetli bir örnektir", — dep İvanets hulâsa çıqardı.
Aynı vaqıtta KRUKnıñ vekili, Qırım yeparhiyasınıñ vekili Andriy Şçekun, qırım ukrainleri içün Pavel Ğorânskıy azatlıq oğrunda küreşniñ örnegidir, dep qoştı.
"Bizim içün bu adam, o vaqıt bolşeviklerniñ ücümine qarşı küreşniñ timsalidir. Şimdi onıñ mefküreviy temellerinden çoq şey alıp, bu devirde ukrainlerniñ küreş tecribesini ögrenecekmiz. Ve bugün, Qırımnıñ işğali vaqtında, ukrainler, bolşevikler vaqtında Qırımda ukrainlerniñ küreş tecribesini qullanıp, qarşılıq köstereler", — dep Şçekun qayd etti.
Onıñ qayd etkenine köre, bugünki tedbir — tarihiy hatıra, özgünlik ve öz tarihına aitlikniñ şerefinedir.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
