Rusiye tarafdarı olğan bloger Oleksandr Talipov işğal etilgen Qırımda "Ekstremizmge qarşı küreş merkeziniñ" temsilcilerinen alâqada buluna, ve öz faaliyeti içün defalarca Rusiye ordenlerinen mukâfatlandırıldı. Onıñ “Krımski SMERŞ” teşviqiy Telegram kanalı yardımınen qırımlılarğa qarşı onlarnen cinaiy dava açıldı.
2023 senesi arman ayında Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokurorlığı Talipovğa işbirlik faaliyetinde ve istilâcı devletke yardım etüvde şübeli olğanını bildirdi.
Suspilne Qırım, yarımadanı zapt etmeden evel hain ne yapqanını ve işğalci oña qaysı “missiya” qoyğanını añlata.
“Aksenovnıñ öz menfaati bar”
Oleksandr Talipov işğal etilgen Qırımnıñ Sudaq şeerinde doğdı. Yarımadanıñ işğaline qadar Ukraina sıñırcısı edi, Kefede yaşay edi. "Barıştırıcı" ukrain merkeziniñ malümatına köre, 1998 senesi berim ayında Boğdan Hmelnıtskıy adına Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ Milliy akademiyasınıñ kursantı olıp, ukrain halqına sadıqlıq antını berdi. "Barıştırıcı"nıñ malümatına köre, Talipov Qırımda hızmet etken edi. 2002 senesi leytenant unvanını aldı, mayor unvanınen yedeklerge ketti. Faalci oldı, ayrıca, özüni "ekoaktivist" olaraq tanıttı.
“Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, Kefede yaşağan sabıq ukrain sıñırcısı Talipov, Aqmescit arbiy-siyasiy oquv yurtunda oquğan vaqıt Aksönovnıñ dostu olğan "Qırım öz-özüni mudafaa etüvi"nıñ komandanı Mihail Şeremetke işanç bildirdi. Doquzıncı senelerde olar Qırımdaki eñ büyük "Seylem" teşkilâtınıñ taqımında ediler. Şeremet Qırımnıñ işğalli ükümetiniñ vitse baş nazir vazifesine tayinlengen soñ, Talipovnı öz yardımcısı olaraq aldı. Amma tezden Talipovnı işten boşattılar,” - dep bildirdi Suspilne Qırımğa Kefe faalcileri, olarnıñ soyadını muarririyet telükesizlik sebeplerinden aytmay.
Onıñ qayd etkenine köre, Talipov tezce tasil alıp, "qabarcılıq meselelerinen" oğraşqan ve Kremlniñ rusiyeli tarafdarları arasında narazılıq doğurğan faal cemaat faalcisi oldı ve bunen Kremlniñ reberlerini qozğadı.
Suspilne Qırımnıñ subetdeşiniñ aytqanı kibi, o vaqıttan berli Talipov resmiy olaraq iç bir yerde çalışmay, amma maddiy meseleleri yoq. Rusiye Ukrainanı işğal etken soñ, Talipov "Krımskiy SMERŞ" teşviqat areketini teşkil etti. O, Ukrainağa nisbeten er angi sempati köstergen qırımlılarnı taqip ete.
O vaqıt, faalniñ malümatına köre, Talipov Aksönovnıñ taqımına kene kirdi. Bu, 2022 senesi yazda, Kefe işğalli memuriyetiniñ yolbaşçısı Andrey Lebedev istifa etken soñ oldı.
"Talipovnıñ Lebedevniñ qanunsız faaliyetine dair taqiqatı Lebedevni istifağa çıqmağa mecbur etti. Bundan soñ onı qabaatlap apiske aldılar. İşte o vaqıt Aksönovnıñ mesleatçısı Oleg Krüçkov Talipovnen añlaştı ki, o, öz faaliyetini ukrain tarafdarları olğan qırımlılarğa qarşı küreşke bütünley diqqat ayıracaq. Öz haber resirslarında o, Qırımdaki Rusiye akimiyetiniñ muvafaqiyetlerini aydınlata ve bunıñ içün er ay maaşnı Qırım Nazirler Şurasınıñ "qara kassasından" alınğan zarflarda ala, bundan da ğayrı, Aksönovnıñ mukâfatları ve şahsiy sadıqlığı şeklinde bonuslar bar", - dep faalci qayd etti.
“Ukrainağa qoltutqan qırımlılarğa qarşı sabırsızlıq”
Suspilne Qırım subetdeşiniñ fikrine köre, Aksönov ve Talipovnıñ menfaatı ukrain tarafdarları olğan qırımlılarğa qarşı umumiy sabırsızlığında birleşti. Teşviqatçı Ukrainağa qol tutqan insanlarnıñ şahsiy malümatlarını derc ete. Bundan soñ olarnı işğalci quvetçiler tutalar. Bu maqsatnen teşviqatçı "Ekstremizmge qarşı küreş merkeziniñ" temsilcilerinen sıq bağ qurdı.
"SMERŞ"niñ birinci işaretine köre, olar farqlı fikirde olğanlarnı yoq etmek içün acele eteler. Qayd etmek kerek ki, olarnıñ tandemi semereli oldı - Qırımdaki adamlarnıñ çoqusı, Talipov ve onıñ taqımınıñ "er şeyni körgen közü" sebebinden, Ukrainağa nisbeten samimiyliklerini açıqtan bildirmege qorqalar”, - dep qırım faalcisi paylaştı.
“Yarımada işğal etilmeden evel akimiyetnen işbirliknen alâqalı edi”
Ukrain uquq qorçalayıcısı, cemaat faalcisi, şimdi ise arbiy hızmetçi Sergey Mokrenük Talipovnı şahsen tanıy edi.
"Biz bir şeerdenmiz, dep aytmaq mümkün, men - Kefeden, o ise Sudaqtandır. Biz şahsen tanış edik. Yarımadanı işğal etmeden evel o, ekologik faaliyetçi olğanına inandırmağa tırışa edi, amma o vaqıt endi akimiyetnen işbirligi duya edi. Ve o, bizim hızmetlerimiznen işbirlikte bulunğanına oşay. O, kerçek bir şeyni deñiştirmege tırışqan insanlarnıñ taqımına kirmege istey edi, amma o "küreşken" - bu, ögrengeni malümat aqımı kibi edi”, - dep Mokrenük qayd etti.
Mokrenükniñ qayd etkenine köre, bugünde-bugün teşviqat blogeri, FSB hadimi ola bile, ve repressiya devletiniñ, yani Rusiyeniñ, adına cemiyetke tesir ete bile. Ayrıca, Talipov, işğalli akimiyet organları seslendirip olamağan cemaat alâqasınıñ bir qısmını seslendire.
Ayrıca, Talipov öz Telegram kanallarında ukrain şeerleriniñ atışlarına qarşılıqlarını yayınlay. Misal içün, Kıyivge yapılğan kütleviy raketa ücüminden ve "Ohmadıt" bala hastahanesine yapılğan ücümden soñ, viranelerniñ ögrenilmesini numayış dep adlandırdı.
"Olar da öz qanunsızlıqlarınen açıq körünmege istemeyler, şunıñ içün cemiyetniñ bir qısmını qorquzmaq içün böyle bir resim yaratalar, olarğa nisbeten bir de bir cinaiy qabaatlavlar kösterilmemek kerek dep kibi fikirleri içün basqı yapmaq mümkün degil", - dep Serhiy Mokrenük ayttı.
Bu Talipov kibi teşviqatlar vastasınen yapıla. Onıñ vazifesi, Mokrenükniñ aytqanına köre, Ukraina tarafını tutqan insanlarnı qorqutmaq.
"Onıñ vazifesi - Qırımdaki muqavemetni bastırmaq"
"Sarı şerit" muqavemet areketinde, FSB reberliginden Talipovnıñ vazifesi - Qırımdaki qarşılıqnı bastırmaq olğanını bildireler.
“Bu, em ealini qorqutmaq, em de yañlış malümatlar yaratmaq içün qullanıla. Olarda ya şartlı "diversantlarnı" ya da zorbalıqsız muqavemet areketiniñ faalcilerini tutmaq içün kimse olmağanda, olar sarı-mavı manikürli, ya sarı-mavı urba kiygen, ya da Qırımda ukrain yırlarını diñlegen insanlarnı tutmağa başlaylar. Bu "SMERŞ", FSB organları, Qırımdaki ekstremiznen küreş bölügi, Moskvağa bu qadar "diversant" ve bu qadar "terrorist"ni tutqanları aqqında malümat bermek içün yapalar", - dep VİETdaki muqavemet areketleriniñ faalcileri añlattılar.
İşleri içün Talipov Aksönovnıñ fermanınen "İşine sadıqlıq içün" ordenini aldı.
“Bu, Talipov Aksenovğa soñki eki sene içinde berilgen birinci mukâfat degil, - dep tarif ete Qırım faalcisi, - keçken sene boş ayda duşmannen işdeşlikyalqan adam "Qırım Cumhuriyetiniñ qoruvı içün" nişanını aldı.
Bundan da ğayrı, Talipov içtimaiy ağları vastasınen Rusiye askerlerine yardım etmek içün aktsiyalarnı keçire, dep bildire Qırımdaki Suspilneniñ subetdeşi. Amma, o, bütün paralar Rusiye askerlerine berileceginden şübelenmekte.
“Teşviqatçığa 12 senege üküm etile bile”
"Onıñ 'bahtsızlığı' aqqında bilgen tanışlarımnıñ çoqusı emin ki, cemaatnıñ büyük qısmı bu sahte cemaat erbabınıñ 'keñ cebinde' otura", - dep qırımlı qayd ete.
Ukrainağa qarşı cenkte Rusiye ordusına yardım etkeni ve işbirlik yapqanı içün Oleksandr Talipovğa 12 sene apis cezası üküm etile bile.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokurorlığı oña qarşı cinaiy dava açtı, o, işbirlik faaliyetini kerçekleştirdi, istilâcı devletke yardım etti, em de özü ve başqa şahıslar tarafından milliy, bölge, duşmanlıq ve nefret doğurmağa, milliy namus ve itibarnı aşalamağa doğrultılğan areketler yaptı. Bu aqta uquq qorçalayıcı organlarınıñ menbaları Suspilne Qırımğa bildirdi. Makeme taqiqatını Ukraina havfsızlıq hızmeti keçire.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
