"Rus taraflı mebuslarğa Moskavnıñ beklegeni qarar bermege imkân bermediler": 10 sene evel Qırımnıñ işğaline qarşılıq

"Rus taraflı mebuslarğa Moskavnıñ beklegeni qarar bermege imkân bermediler": 10 sene evel Qırımnıñ işğaline qarşılıq

Ексклюзивно
"Rus taraflı mebuslarğa Moskavnıñ beklegeni qarar bermege imkân bermediler": 10 sene evel Qırımnıñ işğaline qarşılıq
Aqmescitteki Qırım Yuqarı şurasınıñ binası ögünde rus taraflı faalciler ve ukrain taraflı faalcilerniñ mitingi, kiçikniñ 26-sı 2014 s. Фото: УНІАН

On sene evel 2014 senesi kiçik aynıñ 26-sında Ukrainanıñ topraq bütünligini destek etmek maqsadınen ukrain vatanperverleri, Aqmescitteki Qırım Yuqarı şurasınıñ binası ögünde toplaştılar.

Qırımtatar Milliy Meclisiniñ başı Refat Çubarov, Meclisniñ başınıñ muavini Ahtem Çiygöz ve "Evromaydan-Qırım" areketiniñ idarecisi Serhiy Kovalskıy, on sene evel işğalge qarşılıq nasıl körgeilgenlerini Suspilne Qırımğa añlattılar.

2014 senesi Qırımtatar Milliy Meclisiniñ başı Refat Çubarov, Qırım Yuqarı şurasınıñ mebusı olıp çalışa edi. O hatırkay ki, parlamentniñ rusiyeni destek etken mebusları, birinciden kiçik aynıñ 21-inde bundan soñ kiçik aynıñ 26-sında ordusını kirsetmesi içün RFa qanunsız olaraq hitap etmege rey berecek edi.

"2014 senesi kiçik aynıñ 25-iniñ aqşamı deyerli rey birliginen insanlarnı, Qırımnıñ sakinlerini Qırım Yuqarı şurasına kelip ve rus taraflı mebuslarğa, Moskavnıñ beklegeni bu qarar almağa imkân bermemege çağırdılar", — dep Çubarov qayd etti.

O vaqıt aynı zamanda eki aktsiya keçirildi: Qırımtatar Milliy Meclisi tarafından teşkil etilgen ukrain taraflı miting ve Aksönovnıñ "Russkoye edinstvo" fırqası tarafından toplanan rus taraflı miting. "Evromaydan-Qırım" areketiniñ idarecisi Serhiy Kovalskıy, polislerniñ mitingcilerni bölgenlerini, amma bunıñ çoq devam etmegenini hatırladı.

"Mitingden evel bir tedbire ketemiz, arasında polisler turalar. Mında avtobuslarnen rus taraflı insanlar keteler, şu yerge ise ukrain taraflı insanlar keteler. Ve olar bölüneler, miting ortasında ise polisler insanlarnı türterek keteler", — dep Kovalskıy ayttı.
"Rus taraflı mebuslarğa Moskavnıñ beklegeni qarar bermege imkân bermediler": 10 sene evel Qırımnıñ işğaline qarşılıq
"Rus taraflı mebuslarğa Moskavnıñ beklegeni qarar bermege imkân bermediler": 10 sene evel Qırımnıñ işğaline qarşılıq. Фото: УНІАН

O añlattı ki, Rusiyeden yarımadağa kelgen çoq insan rus taraflı mitingde iştirak etti.

"Biñlerce insan, faal olğan Qırımnıñ sakinleri Ukrainanı destek etmege ketti, Rusiyeni ise destek etmeyenler yoq edi, çünki şu insanlarnı yarımadağa ketirdiler, olarnı azırladılar, faal olmağan ve belki rus taraflı olğan eali qorqaraq evde qaldı", — dep Kovalskıy qayd etti.

Şu anda Refat Çubarovnıñ sözlerine köre, kiçik aynıñ 26-sındaki numayışlarnıñ esas neticesi, qırım parlamentiniñ qanunsız sesiyasınıñ keçirilmemesi oldı.

"Qırım içün bu, pek büyük bir miting edi ve bu insanlar pek zor şartlarda ediler — çatışmalar, uruvlar, qarşılıqlar, amma bu insanlar, rus taraflı mebuslarğa, Moskvanıñ beklegeni qarar almağa imkân bermedi. Men o zaman şunı ayttım ve bugün de aytayım ki, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ çağıruvınen 2014 senesi kiçik aynıñ 26-sında Qırımnıñ cemaatı öz vekâletini yaptı, öz rolüni oynadı, Qırımnı rus taraflı mebuslarnıñ atmağa istegenleri çuqurdan qurtardı", — dep qayd etti o.

Qırım Yuqarı şurasınıñ bina ögündeki çatışma neticesinde eki insan öldi, bir qaç insan yaralandı. On sene evel Ahtem Çiygöz, şu numayışnıñ iştirakçisi edi. Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ o ve başqa qırımtatar faalcilerine dair siyasiy makeme keçirildi.

"2014 senesi bizim aramızda hinlerni tapmağa tırıştılar, bazılarını taptılar, başqalarınen ise añlaşamadılar ve olar arasında da med edim. Er afta men Kıyivge aselet kete ve avroya elçilerinen körüşe, intervyu bere edim, Qırımdakiler ise pek qozğala ediler, Ve böyle oldı ki, Türkiyege ketken soñ men Poroşenkonen körüştim, qaytqanda ise meni tevqif ettiler", — dep Çiygöz añlattı.

Ruslar onı kiçik aynıñ 26-sındaki mitingni teşkil etmege qabaatladılar. 2017 senesi berim ayınıñ 11-inde işğal etilgen Qırım Yuqarı şurası onı sert rejimli müstemlekede 8 senege maküm etildi.

"Bazıları içün bu, ayattır. Menim içün bu, küreş basamağıdır. Meni maküm etkenleri maddege binaen bu, 12 senedir, amma meni 8 senege maküm ettiler, üç seneden soñ ise açıqça aytayım ki, bugünki vaziyetke köre üç seneden soñ meni azat ettiler. Men eminim ki, o şans olmasa edi, ve atta olar da bunıñ bir tarafqa bilet olğanını ayttılar, amma men şanslı oldım ve üç seneden soñ meni azat ettiler", — dep Çiygöz ayttı.

On sene evel kiçik aynıñ 26-sınıñ aqşamı mitingniñ iştirakçileri tüşüne ediler ki, olar Ukrainanıñ topraq bütünligini qorçaladılar. Amma ertesi künü Qırımnıñ şekerlerinin soqaqlarına rus askerleri qanunsız kirdiler. Çubarovnıñ sözlerine köre, kiçik aynıñ 26-sındaki miting vastasınen Rusiyeniñ istegeni, bütün Qırımnıñ sakinleriniñ göñülli qararı kibi kösteremegeni işğal böylece başlandı.

Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız

На початок