106 yıl evelsi, 1920 senesi ekim ayınıñ 25-nde, Alupkada, Qırımda, Sovetler Birliginiñ eki defa Qaramanı, Ekinci cian cenkinde qırımtatar uçucısı Amet-Han Sultan doğdı.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Facebookta bu aqqında bildirdi.
«İkinci Cian cenkini başından keçken ve 25 yaşında iken, yaşap qorçalağan devleti tarafından eki kere Qaraman unvanına nail olğan efsaneviy şahıs. Ve soñ aynı bu devlet tarafından hainlik yapıldı», — o, dedi.
Onıñ qayd etkenine köre, qırımtatarlar Amet-Han Sultannıñ hatırasını tek cenkte qazanğan ğalebeleri içün degil, halqınıñ aqları oğrunda küreşi ve öz kimliginden vazgeçmemesi içün saqlaylar.
Ukrayinanıñ Ekinci cian cenki tarihı milliy müzeyiniñ malümatına köre, Amet Han Sultan cenk vaqtında 600-den ziyade uruş uçuşını yaptı ve sovet aviatsiyasınıñ eñ semereli qırıcı uçucılarından biri oldı. Cesürligi ve arbiy ustalığı içün Sovetler Birliginiñ Qaramanı unvanına eki kere — 1943 ve 1945 seneleri — nail oldı.
Mında qoştılar ki, 1944 senesi qural ayda qırımtatar halqı sürgün etilgende, uçucı Qırımda tatilde edi. Cenkte yapqanlarına baqmadan, qorantası da taqipke oğradı. Amet-Han Sultan özü bütün ömürini qırımtatarlarnıñ reabilitatsiyasına oğrağan edi ve cenkten soñki karyerasında qıyınlıqlar doğurğanına baqmadan, öz milletini gizlemey edi.
Cenk müzeyi qayd etkenine köre, Ekinci cian cenkinden soñ o, sınav uçucısı oldı ve 50 çeşit uçaqnı sınavdan keçirip, aviatsiya tehnikası ve kâinat programmalarınıñ inkişafına büyük isse qoştı. Qırımtatarı 1971 senesi kiçik ay 1-de Tu-16 uçağınıñ sınav uçuşında elâk oldı.
Qırımtatar Maaliy Merkezi qayd etkenine köre, Amet-Han Sultan qırımtatar halqınıñ cesürligi ve cesaretiniñ timsali oldı. O, şahsen 30 duşman uçağını urdı ve daa 19 uçaqnı gruppası ile urdı. Qırımtatarlar sürgün etilgen soñ, adam halqınıñ aqlarını qorçalamaq içün faal areket etti.
Hatırlatamız, 11 yıl evelsi Ukrayina Yuqarı Şurası «Simferopol» ava limanına qırımtatar uçucısı, Sovetler Birliginiñ eki defa qaramanı Amet-Han Sultannıñ adını berdi. Bu, Qırım bir yıldan berli Rusiye tarafından işğal etilgen soñ oldı. Bu adnı rusiyeliler qullanmadı, aksine, 2018 senesi ava limanına manzara ressamı İvan Ayvazovskıynıñ adını berdiler.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
Bizni Google Haberlerinde oqumaq içün Suspilne Qırımnı saylanğan mevzularda saylañız
