Qırımtatar siyasiy mabüsi Appaz Kurtametniñ anası Ayşe Kurtamet, oğlunıñ Rusiye Pskov vilâyetindeki koloniya şaraitleri aqqında tarif etti. Onıñ aytqanına köre, oğlu şimdi qanunsız sürgünlikte dikiş fabrikasında çalışa, ingliz tilini ögrene ve kitap oquy.
Siyasiy mabüsniñ anası QırımSOS cemaat teşkilâtına bergen intervyüsında bu aqqında tarif etti.
Şimdi o, Rusiye Federatsiyasınıñ Pskov vilâyetinde bulunmaqta. Qadınnıñ aytqanına köre, anda şaraitler Simferopolnıñ (AqmescitniñRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad) tahqiqat izolâtorında ya da Rusiye siyasiy mabüslerini qanunsız alda tutqan "Vladimir merkezinde" olğan şaraitlerden biraz daa yahşı.
"Pskov koloniyasında kamerada 50 mabüs buluna, olarnıñ arasında aqıl hastası da bar. Koloniyada sızanaqlarnıñ qullanılması bar. Amma Appaz er kesnen qonuşa bile. Onıñ atta bir qaç dostu bar. Bizler ara-sıra "Zona Telekom" sisteması vastasınen subetleşe bilemiz. Appaznıñ sebze, meyva ya da kerekli şeylerni satın alması içün para yollaymız", — dep siyasiy mabüsniñ anası tarif etti.
Onıñ aytqanına köre, qanunsız apishanede oğlı kitap oquy ve ingliz tilini ögrene.
"Şimdi tikuç fabrikasında çalışa, boş vaqtında ise ingliz tilini ögrene ya da kitap oquy. Şimdi Yuval Nowa Harariniñ "21 asır içün 21 ders" kitabını oquy. O, atta maña ingliz tilini ögrenmege yardım ete. Appaz bala olğanda, oquvnı iç sevmey edi. Şimdi ise, kitaplar onı er künlik tüşüncelerden ve türlü problemlerden qurtara, dep ayta. O, sanki başqa bir kerçeklikke tüşe. Bir kere ceza izolâtorında oquy edi ve qolunda kitapnen yerde yattı. Bu sebepten koloniya memuriyeti oğlumnıñ SİZOda bulunmasını bir aftağa uzattı", — dep qadın tarif etti.
Siyasiy mabüsniñ anası, oğluna insanlarnıñ mektüpleri pek tesirli olğanını ayta. Appaz Kurtamet — eñ genç siyasiy mabüslerden biridir. Arman ayında o 23 yaşında edi.
"Appaz, apishanede ağır şaraitlerde bulunğanına baqmadan, etrafta olğan şeylerni añlap, er şey biter, dep tüşünmege yardım etkenini ayta. O, er vaqıt cevap bermege vaqtı olmasa da, insanlarnıñ samimiy destek mektüplerini ala. O telefon etkende, yüzüm parlay. Men onıñ sesini eşitkenime pek quvanam. Evelleri böyle bir imkânımız yoq edi, ve men er vaqıt telâş içinde yaşay edim. Endi bu duyğudan qurtuldım", — dep anası añlattı
Şimdi onıñ qadını İrlandiyada yaşay ve yaramay fikirlerden uzaqlaşmaq içün resim yapa. Onıñ resimlerinde Qırım manzaraları da bar.
"Mında bir yerge bağlı. Çıqış imkânsız sayıla. Soñki vaqıtları içtimaiy meskenlerge yılda bir afta, evden bir kün çıqmağa ruhset berilgen edi. İrlandiyada resim yapmağa başladım. Daa çoq vaqıtım olsa edi, men endi sergi teşkil etecek edim. Amma küçlerniñ çoqusı Appazğa kete — devamlı telefonlar, mektüpler, vesiqalar. Amma resim er vaqıt yanımda: menim mında er şeyim boyalarda. Qırımnı da resim yapa edi", — qadın dedi.
Appaz Kurtametniñ anası da intervyüde siyasiy mabüslerniñ diger qorantalarına öz tecribesine esaslanıp, susmamağa tevsiye etti.
"Men ğayıp olğanlarnıñ tuvğanlarına er vaqıt açıqtan-açıq çıqmağa tevsiye etem, amma er kes bunı yapmağa azır degil. Appaznıñ babasınıñ qorantası, meselâ, açıqlanuvğa qarşı edi — olar işğal altında yaşay ediler, tintüvler, qorquzuvlar ve qorquğa oğradılar. Men bunı añlayım, amma eminim ki, susmaqnıñ faydası yoq. Men, açıqtan-açıq çıqmaqtan qorqqan insanlarnı añlayım: olarnıñ Qırımda soy-sopları, evleri, işleri bar. Olar er şeyni ğayıp eteceklerinden qorqalar ve bir söz aytsalar bile, evlerine qaytıp olamazlar. Hususan, Qırım ile soñki alâqalarını saqlap qalğan qadınlar. Amma, yazıq ki, siyasiy sebeplerden apiske alınğan soy-sopıñız olsa, sizni kene de yibermezler. Şunıñ içün menim tevsiyem şudur: laf et, yaz, hırsızlavlarnı qayd et, şaatlarnı qıdır. Bu qurtaruvnı kefil etmey, amma bir şans bere. Ve susmaq — bir şey bermey", — qadın dedi.
Apaz Kurtametniñ babası da qanunsız sürgün etilgen edi. Qadınnıñ aytqanına köre, onı tezden etap etecekler. Şimdi Çongar SİZOsında buluna. Yaqında Melitopolde kassatsion oturışuv olıp keçti ve üküm deñiştirilmedi.
Appaz Kurtametniñ tutulması aqqında ne bilemiz
2022 senesi oraq ayınıñ 23. künü Appaz Kurtamet Novooleksiyivka qasabasından Qırımğa aqrabalarına ketti. “Çonğar” KÇKNda aqrabalarınen bağını coydı.
Birazdan belli oldı ki, RF Cinaiy qanunamesiniñ 208. maddesiniñ 1. qısmına binaen Appaznı terror teşkilâtına para bermege qabaatlağan rus quvetçileri oğlannı tuttılar. Taqiqatçılarnıñ sözlerine köre Appaz, "Noman Çelebicihan adına batalyon"da hızmet etken tanışına borc 500 grivna berdi.
Qırımtatar Maaliy Merkezi haber berdi ki, bu "dava"da qabaat, "gizlengen şaatlar"nıñ sözlerine ve rus quvetçilerinen faalca çalışqan böyle degen "mütehassıslar"nıñ neticesine esaslana. Davanen bağlı oturışlar, halqara uquq qaidelerini ciddiy şekilde bozdı, dep Merkez belley.
Umumen belli oldı ki, işğalli makeme Kurtamet içün 10 senelik üküm soradı.
2023 senesi çiçek ayınıñ 20. künü RF tarafından teşkil etilgen Aqmescit makemesi Appaz Kurtametni ukrain göñülli batalyonına para bermege qalaatlap, yedi senege maküm etti.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
