Valid — "Qırım" lağabı ile ukrayin arbiyi. O, 2014 senesi FSB tarafından esir alındı ve işkencege oğratıldı, Kıyiv içün küreşti, Hersonnı azat etti, şimdi ise Donetskte pilotsız uçuş kompleksleriniñ bölügini idare ete. Onıñ ikâyesi — o vaqıt ve şimdi, yorğunlıq, ağrı ve cenk yıllarına baqmadan, vazgeçmegen insannıñ ikâyesidir.
Qırım faalinden şarqta mudafaa alıp barğan bölük komandanına qadar yol aqqında Valid Suspilne Qırımdan ikâye etti.
Validniñ aytqanına köre, onıñ bölüginde iç bir kere qoşuluv ya da ögrenüv olmadı — er vaqıt "yolda" buluna.
"Batalionım bir kere bile taqımlandırılmadı, tertipke ketirilmedi. Biz er vaqıt sızıqta bulunamız. Ve biz mudafaa saasında turğanımız içün, eñ yahşı iş — öz rayonıñnı mudafaa saasında tutmaq, dep tüşünem", — arbiy dey.
Valid on künde bir kere Kıyivge tehnika ya da tamir işleri içün kele. Anda onı qorantası bekley — qadını ve dört balası, eñ kiçigi beş aylıq.
"Bu saat eki-üç. Kelmek, balalarnı qoluna alıp, saba erte ketmek. Men buña bir dünyanıñ digerine bir qapısı deyim. Bizde aynı şeyler bile bar — diş fırçası, havlu. Sanki eki yerde yaşay, amma episi bir. İşke ketmek kibi bir şey", — dep Valid ayttı.
Hersonda doğdı, amma ayatınıñ bir qısmını Qırımda keçirdi. 2014 senesi Rusiye işğaline qarşı narazılıq aktsiyalarına çıqtı. O, sahte referendum künü FSB hadimleri tarafından hırsızlandı.
"Bu sorğular, işkenceler, taqlit atışlar. Olar kerekli sözler içün "iyi şartlar" teklif ete ediler. "Sinen film çıqarıp, qıtağa ketecekmiz", — dep Valid ayttı.
2014 senesi aprel 1-de FSB hadimleri Validni "Armânsk-Kalançak" kiriş noqtasına alıp kettiler, tek maşna anahtarlarını ve maşnanı teslim ettiler. Daire ve er şey yarımadada qaldı. Valid Hersonda tuvğanlarına barıp, vesiqalarını ğayrıdan tikledi ve ATO zonasına göñülli olaraq ketti.
"2014 senesi bizde Qırımdan çıqqan ukrayin—qırımtatarlar bölügi bar edi."Dnipro—1" göñülli batalyonına gruppa olaraq keldik. Böyle de oldı — "Qırım"", — o dedi.
Tam miqyaslı istilânıñ başında Valid qorantasını ğarbiy sıñırğa alıp ketti, özü ise Kıyivge qayttı. SSO 3-nci polkunıñ erkânında o, Rusiye ordusınıñ paytahtqa ücümini toqtatqan edi.
"Men birinci künden berli göñülli olaraq çalışam. Alayda piyade ve istihbaratında adiy bir asker edi, soñ zabit oldı. Daa kiçik serjant, komandan olmağanı içün, bölükni idare ete edi", — dep arbiy ayttı.
2022 senesi boş ayda Valid Hersonğa kirgen ilk insanlar arasında edi.
"Biz Pravdıno ögünde turdıq ve bütün gece tehnika seslerini eşittik — istilâ ya da çekilüvni añlap olamadıq. Kün doğğanda kirdiler — ruslar yoq edi. Yerli sakinler olarnı terk etkenlerini ayttılar. Köyni temizlep, Hersonğa yol aldıq. Bu, filmlerde olğan kibi, coşqunlıq aftası edi. İnsanlar bizni yuqarı köterdiler, bu cenkniñ eñ duyğulı davalı edi", — dep o hatırlay.
Hersonda Rusiye işğali vaqtında babası aman-aman doquz ay yaşadı.
"Bu vaqıt devamında bir kere bile laqırdı etmedik — bir kere bile SMS yazmadıq. Azat etilgen soñ, birinci işimnen oña bardım. O, men kelecegimni beklemey edi", — dep Valid ayttı.
Cenk onı deñiştirdi, dep ayta.
"Dört yıl — bu pek qısqa bir ömür. Boyalar daa az tolu oldı. Belki de, yorulğanından. Duygularıñ azlaşır - bazıda bölükniñ biri elâk ola, diger bölük sağ qala. Bu adam sağ qaldı, dep ağlamaq ya da quvanmaq kerekmi bilmeysiñ. Bu duyğularnıñ devamlı qarışuvı er şeyniñ yabancılaştırılğan añlamını şekillendire", — arbiy dey.
Cenkniñ özü ve onıñ alıp barılmasınıñ hususiyetleri de aman-aman 4 yıl içinde deñişti, dep ayta arbiy.
"22-nci seneniñ başında bu klassik cenk edi — kolonnalar, tank yumruqları. Şimdi ise — yüksek tehnologiyası. Ukrayinler icatkâr oldılar, amma resurslar ve, ğaliba, açıq-aydın idarelik yoq. Uçaqlarnı sıq-sıq qullanalar, amma uçucılar yetmey. Adamlar yorulıp çalışalar", — dep komandan añlata.
O emin ki, cenkniñ tez bitmesini beklemege kerekmey.
"Eki-üç aftadan soñki tahminler arbiylerniñ cesaretini tüşüre. Ukrayinler er taraflama seferber olmaq kerekler — tek o zaman memleket saqlana bile", — dep "Qırım" qayd ete.
Telegram, WhatsApp ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
