Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarında, hususan Qırımda ruslar insanlarnı faal sürette rusiye beyanat Max ilâvesini qullanmağa mecbur eteler. Oquv müessiseleri, banklar ve "devlet hızmetleri" tarafından qullanılğan bu ilâve casus programmasınıñ vazifelerini becere.
Bu aqta "Sarı şerit" tirenüv areketiniñ faalcileri bildirdiler.
"Elde olğan tehnikiy malümatına köre, qullanmanıñ mikrofonğa, kamerağa, kontaktlarğa, geolokatsiyağa ve şahsiy fayllarğa daimiy irişmesi bar. O, standart vastalarnen söndürilmey, root irişmesi ile faal tesir ete ve sistema ruhsetleri seviyesinde jar fayllarını qullana – belli viruslarğa beñzey", – denile beyanatta.
"Sarı şerit"-niñ malümatına köre, bütün malümat avtomatik sürette Rusiye mahsus hızmetleriniñ nezareti astında olğan ve Ukrainada yasaq etilgen VK platformasınen ("VKontakte") bağlı serverlerge berile. Faalcilerniñ aytqanlarına köre, o, tek malümat toplavı degil, "merkezleştirilgen raqamlı idare sisteması" aqqında söz kete.
"O, rusiyeliler canlı yayında Max-nı yüklegen er bir adamnıñ közetler degeni degil. Amma işğalciler siznen ciddiy meraqlansalar, Max olarğa siz aqqıñızda çoq malümatnı ep tez toplamağa yardım etecek", – dep qoştılar areketniñ koordinatorları.
Faalciler Rusiye mahsus hızmetleri tarafından nevbetçilikten nasıl qorçalanmaq kerekligi aqqında da tevsiyeler berdiler. Esas şey – bu ilâveni tek şahsiy işler içün qullanılmağan ayrı telefonğa qoymaq kerek.
Eger tek bir telefon olsa ve ekincisini almağa çaresi olmasa, "Sarı şerit" böyle tevsiyelerni bere:
- Brauzerde parollerni saqlamañız
- Geolokatsiya ve blütuznı ne vaqıt söndürmek mümkün olsa, onı söndüriñiz
- Şahsiy meseleler içün ayrı Google aqqında malümat olsun, oña şahsiy saifelerni bağlap oña Max-nı yüklegen telefondan kirmeñiz.
- Çağıruvlar tarihını, SMS-lerni, qullanma keşini daima temizleñiz.
Hatırlatamız ki, areket evelde qıtay WeChat analogiyası boyunca işlep çıqarılğan rus Max messenceri çatlarnı, bank areketlerini ve devlet hızmetlerinen faydalanuvnı birleştirgeni aqqında haber etti. O, VİT-da, hususan Qırımda, oquv, maliyet ve memuriy müessiseleri hadimlerine tek bir alâqa kanalı olaraq faal sürette yüklene.
Telegram, WhatsApp, Facebook ve YouTube-ta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız
