İşğal etilgen Qırımda kütleviy repressiyalar devam ete. İşğalli akimiyet insanlarnı ukrain kimliginiñ er angi numayışı içün taqip ete, "casuslıq" içün cinaiy davalarnı uydura ve zorbalıqnen ğayıplarnı yapmağa tırışa.
Bunı ZMINA insan aqları merkeziniñ idare reisi Tetâna Peçonçık "11 yıllıq cenk. Başlanğıç noqtası: Qırım" adlı milliy forumda bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, halqara teşkilâtlar Qırımdaki serbestlik seviyesini 100 balldan 2 baağa qıymetlendirdi, bu dünyada eñ yaramay köstergiçlerden biri ola ve Eritreyadaki serbestlik seviyesine teñ kele.
"Qırımda zorbalıqnen alıp qaçuvlar tekrar başladı. Soñki üç yıl içinde bu, normalleşkenini, adet olğanını körmek mümkün. İnsanlarnı hırsızlaylar, yerastı odalarda tutalar, işkencege oğratalar ve yapmağan cinayetleri içün itiraf imzalamağa mecbur eteler", — dep Peçonçık qayd etti.
Onıñ qayd etkenine köre, bugünde-bugün 105 insan Qırımda qabaatlanmayıp apiste yata. Aynı zamanda 60 siyasiy mabüs tibbiy yardımğa muhtac, çünki olarnıñ arasında qartlar, saqatlar ve ağır hronik hastalıqları olğan şahıslar bar. Tolu miqyaslı istilâdan soñ "casuslıq" ve "devlet hainligi" davalarınıñ sayısı bayağı arttı.
"Büyük cenk vaqtında 52 casuslıq davası açıldı. Teñeştirmek içün, 2014 senesinden berli böyle davalarnıñ sayısı 7 oldı. Ve bu tek Qırımda baqılğanlar, çünki mabüslerniñ çoqusı Rusiye makemelerine alıp ketile", — dep Peçonçık qayd etti.
Rusiye Qırım sakinlerini Rusiye ordusını "itibardan tüşürgeni" içün taqip ete.
"Bir insan Rusiye Silâlı quvetleriniñ itibarını tüşürgeninde eki kere qabaatlana, o cinaiy mesüliyetke çekile bile. Biz endi böyle dört adise aqqında bilemiz", — dep uquq qorçalayıcı qayd etti.
Peçonçıknıñ aytqanına köre, Rusiye akimiyeti Qırımda üç seviyeli taqip qurdı. Birinci seviye — eñ faal vatandaşlarnıñ cinaiy taqip etilüvi. İnsanlarnı casuslıq, terrorizm ya da aşırıcılıqta qabaatlaylar. Ekinci seviye — Ukrainağa nisbeten er angi sempatiya içün kütleviy repressiyalar.
"Qırımda ukrain yırlarını diñlegenleri ya da sarı-mavı renklerni qullanğanları içün insanlarğa para cezasını bere, apiske ala, işten boşata ya da afu videolarını çıqarmağa mecbur eteler", — dep Peçonçık tarif etti.
Resmiy malümatqa köre, eñ az 1200-1300 vaqia qayd etildi, ve er kün olarnıñ sayısı arta. Üçünci seviye — sadıqsızlıqnıñ er angi numayışını sıñırlavdır. Rusiye akimiyeti qorqu müitini yarata, Ukrainağa qol tutqan er angi areketler tintüv, apiske alınuv ya da fizikiy zorbalıqnıñ sebebi ola bile.
Buña baqmadan, uquq qorçalayıcılar eminler ki, işğal etilgen Qırımda tirenüv toqtatılmadı.
"Qırım sakinleri muqavemet köstermese ediler, Rusiye bu qadar büyük repressiv aletini meydanğa ketirmez edi. Ne qadar çoq qorqsalar, o qadar çoq insanlarğa basqı yapalar", — dep Peçonçık bildirdi.
Telegram, WhatsApp ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız