Qırım sakini Oleksiy Sasa, "Gezlöv" lağabınen — fermacı ve arbiy hızmetçidir. O, öz elinen işlegen topraqta öse edi, 90-ncı seneleri Ukrayinağa sadıqlıq antını etti — ve tuvğan Qırımına Rusiye orduları kelgen soñ, bu antına sadıq qaldı.
Suspilne Qırım "Gezlöv"nıñ ikâyesini ögrene — fermacılıqran cebege yol, yaralardan yañı küreşlerge, cenkten barışıqlı Qırım arzusına.
"Gezlöv" lağabı Oleksiy Sasa içün adiy bir söz degil de, tuvğan toprağınen bağdır. Bu Yevpatoriya (KezlevRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad) şeeriniñ ilk adlarından biri. Oleksiy Rozdolnensk rayonından kele, amma Yevpatoriya (Kezlev) onıñ içün hususiy bir şeerdir.
"Bu şeerniñ hususiyetleri. Pek hususiy bir şey. Bir çoq medeniyet qarışıq... yemek, ananeler", — dep hatırladı o.
Şimdilik Oleksiyniñ Qırım aqqında hatırlavları tek resimlerde qaldı: 1992 senesinden qalğan eski foto köstere.
"Bu Simferopol (AqmescitRusiye imperiyası ve Şuralar Birligi tarafından Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirüv islâatından evelki ad — terciman), arbiy komissarlıq. Müddetli hızmetimniñ birinci künü. Saçımnı kestiler, arbiy biletke foto çektirdiler — ve "atı-batı"ğa kettim, — dep ayttı.
Hızmetten soñ ana-babasına yardım ete edi. Qorantası fermacılıqnen oğraşa edi.
"Yevpatoriyağa (Kezlevge — terciman) barasıñ, Mamaykadan keçesiñ — men bu 30 gektarnı saçtım. O vaqıt student edim. Soñ para qazanmaq içün... Moskovağa barıp kete edim. O vaqıt Rusiye ne olğanını bile edim. Köyümizde beyaz evimiz bar, qartana temiz çarşafnen bar edi. Anda qara, eski ev ve balalar tükânnıñ altında", — dep Oleksiy hatırladı.
1992 senesi Oleksiy Ukrayinağa sadıqlıq antını berdi ve antını bozmadı. Rusiye orduları Qırımğa kirgen soñ, men ketmek kerek olğanını añladı.
"Anam maña qaraciger berdi. Cigerniñ altına arbiy biletimni, pasportımnı qoydı. Avtobusqa minmek — o vaqıtları daa kete ediler. Hersonğa kelip çıqtım, andan ise Vatanğa qaçıp kettim. Arbiy biletimni yuvdım, çünki o, qara cigerden kirli edi — ve arbiy komissarlıqqa", — dey o.
Bir aydan az vaqıt içinde 72-nci mehanikalı taqımnıñ arbiy hızmeçtisi oldı.
"Atalarımız, ana-babalarmız balalıqtan berli bizge: sizler ukrayinlersiñiz, dep aytqan ediler. Qırımnı nasıl qurtarmaq mümkün, anda Rusiye orduları olsa edi? Tek arbiy yolnen. Amma o vaqıt Donbas yanğan edi", — dep Oleksiy ayttı.
"Gezlöv" 72-nci taqımnıñ erkânında Donetskteki arbiy tedbirlerde iştirak etti. Hususan, Stara Ğnativka, Volonovaha ve Petrovskeni qorçaladı. Küreşlerniñ birinde Oleksiy yaralandı.
"Staroğnativkada bir şey öz başına yürgen top aletine artından uçıp urdı. Kontuziya, arqamda yıqıqıntılar bar. Nasıl olğanını añlamadım. Tahliye vaqtında añladım", — dey o.
2015 senesi askerlikten boşatıldı, Jıtomır vilâyetinde fermacılıqqa qayttı.
"Belki de, bu meni o cenkten çıqardı. Eki gektardan başlap — qartop, mısır, qarpız. Soñ 16 gektarğa kenişledi. Bu pek meraqlı — o ölmesin. Vaqıt-vaqıt çetke çekilmek, silmek, suvarmaq kerek", — dey arbiy hızmetçi.
2022 senesi kiçik ayda, Rusiye tolu miqyaslı istilânı başlatqan soñ, Oleksiy eski yarasına baqmadan, orduğa qaytmağa qarar berdi.
"Evimniñ üstünde eki raketa uçtı. Kimse bir şey añlamadı. Amma saat doquzda men ordunıñ komissarlığında edim. Soñki litr benzinimiz bar. Asker meni körip: "Bu adamnı yiber. Nefes almağa imkân bermez — er vaqıt ögüne çıqar", — dep hatırladı o.
Oleksiy topraq mudafaasına qoşuldı. 11 maruzadan soñ onı arbiy bölükke avuştırdılar.
"Selidove, Kurahove, Nyü-York, Avdiyivka... Avdiyivka — eñ qorqunçlısıdır. O yerde bir yıldan çoq küreştik", — dep "Gezlöv" tarif etti.
2023 senesi Avdiyivkanı qorçalağanda Oleksiy yañı bir yaralandı.
"Patlama. Sessizlik. Men bir dalğanen okoptan atıldım. Ayağım bütünley yırtıldı — diz, siñirler", — dedi o.
Reabilitatsiyada o, sevgisi olğan arbiy ekim Olenanen tanış oldı.
"O, cenkten soñ yaşayışımız nasıl olacağını pek yahşı tarif etti. Qırım sakini! O, cenkten soñ bahtlı yaşayış aqqında tarif ete edi, ve men oña inandım", — dep küle.
Şimdi olar beraber ev, torunlar aqqında ve azat ukrayin Qırımına qaytmağa arzu eteler.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız