Qırımtatarlar evlerine qaytqan soñ birinci seneler, 1987-1992 ss. Олександр Клименко

Mayıs ayınıñ 18. künü Ukraina, qırımtatar halqınıñ genotsid fedalarınıñ hatıra kününi qayd ete. 80 sene evel 1944 senesi mayıs ayınıñ 18-20. künleri şura akimiyeti, bütün qırımtatarlarnı tuvğan Qırımından sürgün etti.

Resmiy bilgilerge köre, yük vagonlarında tahminen 200 biñ insan Şura Birliginden sürgün etildi. Deyerli yarısı yolda ya da sürgünlikniñ ilk seneleri elâk oldı.

Suspilne Qırım, qayda ve nasıl farqlı şeerlerde genotsidniñ fedalarını añmaq mümkün olacaq.

Kıyiv

Mayıs ayınıñ 17. künü Ğolodomor Müzeyinde kommunizm rejimi tarafından yapılğan qırımtatarlarnıñ Vatanından total sürgünliginiñ 80. seneligine bağışlanğan "Qırımtatar halqınıñ genotsidi ve neticelerini yoq etüv yolları" adlı halq ögünde subet olacaq.

Tedbirniñ teşkilcileri:

  • Ğolodomor Milliy müzeyi;
  • "Qırımtatar Maaliy Merkezi" CT;
  • Ukraina Milliy hatıra institutı.

Nutuqçıları:

  • Andriy İvanets, tarih ilimleriniñ namzeti, Ğolodomor müzeyiniñ baş ilmiy işçisi;
  • Eskender Bariiev, Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ başı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası.

"Ekinci cian cenki devrinde Qırım, eki totalitar – kommunizm ve natisizm rejiminden genotsid çekti. Amma olar arasında qırımtatar halqına qarşı cinayetniñ ayrı yeri bar, - dep Andriy İvanets ayttı. - Stalinniñ Şura Birliginde pek çoq ukrain sürgün etildi, amma bu kütleviy cinayetler ceetinden tamır halqınıñ Qırımdan sürgünligi ayrıca tsiniktir. Subet etkende qırımtatarğa qarşı genotsid ne içün yapılğanını muzakere etecekmiz. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariiev, ülkelerniñ Qırımnıñ tamır halqınıñ sürgünligini genotsid olaraq tanıma ceryanı nasıl keçkenini añlatacaq".

Ne vaqıt: 2024 senesi mayıs ayınıñ 17. künü, Cuma künü, saat 16:00da

Де: Ğolodomor Müzeyiniñ Hatıra zalı (Kıyiv, Lavrska sq., 3).

Evelden yazılıp, subetke qatılmaq mümkün.

Onlayn mitingi ve panel munaqaşaları. Mayıs ayınıñ 18. künü saat 14:00te Qırım evinde onlayn miting başlaycaq.

Mayıs ayınıñ 18. künü "Efsane" oyunı olacaq.

“Efsane”: bütün aile içün eraqlı muzıka-dramatik plastik oyunıdır. Bu acayip oyun sevgi, sadıqlıq, vefadarlıq ve aile munasebetleri aqqında inanılmaz ikâyelerni birleştirecek.

Oyun çerçivesinde qırımtatar oyunlarınıñ güzelliniden zevqlanmaq, qırımtatar bestekârı Usein Bekirovnıñ yazğanı ananeviy muzıkanı diñlemek ve baş rejisör Ahtem Seitablaevden duyğulı ve ruh zenginleşüv avasını yarataraq sanadan eşitilecek ikmetli aqiqatqa dalmaq mümkün olacaq.

Bağlantığa basıp, qayd etmek mümkün.

Qırımtatar halqınıñ genotsid fedaralarınıñ hatıra kününe "QırımSOS" CT, "Qartlar" fotosergisiniñ açılışına devat ete — balalıqta cinaiy sürgünlikni yaşağan insanlarnıñ 10 şahsiy ikâyesi.

Ne vaqıt: mayıs ayınıñ 18. künü saat 15:00de

Де: Kıyiv ş.,Vasılkivska sq., 101.

"Şiddetli cinayet hatırlayaraq, 1944 senesi başqa qırımtatarlarnen beraber sürgün etilgen Nariman Kazenbaşnıñ kündeliginiñ parçalarını oquycaqmız. "Taşke-Tavaksay" Ceennem yolu", Saq rayonındaki endi yoq olğan qırımtatar Taşke qasabasından Özbekistanğa 19 künlik yolnı tasvir ete", — dep tedbirniñ teşkilcileri qayd ettiler.

Kıyiv ve Berlin şeerlerinde Qırımtatar halqınıñ sürgünlik fedalarınıñ hatıra kününe onlayn körüşüv.

Anda Qırımnıñ sakinleriniñ lideri Mustafa Cemilev, Meclisniñ başı Refat Çubarov, jurnalist Andriy Kulıkov, BMTnıñ Tamır halqlarınıñ meseleleri daimiy forumınıñ azası Süleyman Mamutov, Tış işleri naziriniñ eski muavini Emine Ceppar, jurnalist Olha Duhniç, tarihçı Martin-Oleksandr Kıslıy, Ukrainanı qorçalağan askerler ve bütün dünyadan qırımtatar daisporalarınıñ vekilleri iştirak etecekler.

Mayıs ayıınñ 18. künü YouTube kanalında, ATR ve Qirim Media kanallarında, ATR ve Suspilne telekanallarınıñ yoldaşlarında onlayn mitingge qatılmaq mümkün olacaq.

Lviv

Mayıs ayınıñ 18. künü Lviv şeerinde qırımtatar halqınıñ gontsidiniñ 80. seneligine bağışlanğan tedbir olacaq.

Ne vaqıt: mayıs ayınıñ 18. künü, saat 15:00te

Qayda: Vyaçeslav Çornovil caddesi, 45g, "Terror toprağı" Hatıra müzeyi.

Er kes qatıla bile.

Bu hatıra tedbiriniñ maqsadı, 1944 senesi vatanından sürgün etilgen qırımtatar halqını añmaqtır. Bu şiddeti sürrgünlik neticesinde bütün qırımtatar halqınıñ 46,3%-i elâk oldı.

Körüşüvniñ programmasında – dua oqunacaq, qırımtatarlar ve Ukrainanıñ gimnleri seslenecek, üküt daqqası olacaq, qırımtatar cemaatınıñ azaları, ukrain cemaatınıñ liderleri ve devlet teşkilâtlarınıñ azaları söz aytacaqlar, sürgünlik aqqında şiir oqunacaq, "Çayir" ve Yuşan-Zillâ taqımları çıqış yapacaqlar, Qırımtatar Maaliy Merkezinden 1944 Sürgünlikke bağışlanğan levhalar sergisi ve Muhammad Asad adına İslâm medeniyet merkezinden sürgünlikten yaşağan Quranlar sergisi olacaq.

Lutsk

Volın topraqşınaslıq müzeyinde Qırımtatar halqınıñ genotsid fedalarınıñ hatıra kününe tahir saati olacaq.

Ne vaqıt: mayıs ayınıñ 16. künü, saat 15:00te

Qayda: Şopen sq., 20.

Mayıs ayınıñ 18. künü qırımtatar milliy bayrağı tantanalı şekilde köterilecek.

Kıyivde saat 9:00da TİNniñ binası, Kıyiv şeer devlet memuriyeti yanında saat 9:45te Taras Şevçenko adına Kıyiv milliy universiteti yanında merküz tedbirler olacaq. Lviv şeer ratuşasınıñ binası ögünde, Odesa merliginiñ memuriy binaları, Odesa vilâyet şurası, Odesa şeeriniñ rayon devlet memuriyetleri yanında sarı tamğanen mavı bayraq köterilecek.

Saat 14:00te Qırımtatar halqınıñ genotsid fedalarınıñ hatıra kününe bağışlanğan Halqara onlayn mitingi ve “Qırım ve qırımtatar halqı – Ukrain devletindeki bugünlik ve kelecek” panel munaqaşaları olacaq. TV kanalları ve internet resurslarında miting ve panel munaqaşaları canlı yayınlanacaq.

Odesa

Mayıs ayınıñ 18. künü saat 11:00de Odesa şeerindeki demiryol vokzalında 1944 senesi sürgünlik nasıl olğanını hatırlatacaq terat oyunı olacaq.

Bundan ğayrı, mayıs ayınıñ 17. künü Kıyiv ve Lviv şeerlerinde ölgen qırımtatar qaramanları ve qırımtatar halqınıñ genotsid fedalarınıñ hatırasına dua oqunacaq.

Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız