Deyerli 30 biñ insan Qırımdan Ukrainağa qaytıp keldi: Qırım sakinleri işğalden nasıl çıqıp kettiler

Ексклюзивно
. Фото: Суспільне Суми

Devlet sıñır hızmeti ayttı ki, çoqusı allarda işğal etilgen Qırımdan ukrainalılar tamam Sumı vilâyetindeki "Kolotılivka-Pokrovka" keçit noqtasından qaytıp keleler. Anda gumanitar koridor bar. O vastasınen işğal etilgen topraqlardan deyerli otuz biñ Ukraina vatandaşı qaytıp keldi. Qırımdan ketip, üçünci ülkelerge keteler de. Bu yol, gumanitar koridorlarnıñ şartlarınen farqlana. Şu cümleden, anda vesiqalarğa talaplar daa serttir.

Suspilne Qırım, UDSHniñ vekilleri ve işğal etilgen Qıırmdan qaytıp kelgen Qırım sakinlerinen laf etti.

2022 senesi küzde göñülli Oleksiy Yefremov, işğal etilgen yarımadadan ketti. O añlattı ki, açıq ukrain taraflı nazar noqtası sebebinden onı tevqif eteceklerini ya da rus ordusına mobilizatsiya eteceklerini bile edi.

"2014-2015 senelerinden berli aşırıcılar cedvelindem. Elbette, raatsızlana edim. Bu çatlarqnı nezaret eterek, bir qaç kün Moskvada keçirdim. O zaman şu gumanitar koridorlar aqqında bir şey bilmey edim. Ukrainağa doğru kete bileceğini tesadüfen ögrendim. Yani Ukraina vatandaşları içün tek kiriş koridorı", — dep Yefremov añlattı.

Oleksiy Yefremov. Фото: Суспільне Крим

Oleksiy Ukrainanıñ kontrol etkeni topraqlarğa kelgen soñ işğal etilgen yarımadadan ketken vatandaşlarına yardım etecegini qarar berdi. Şu anda Qırım sakini, içtimaiy ağlarda gruppalarnı idare ete. Anda insnalar, işğalden yol aqqında malüamt ögrene bileler. Şu cümleden, Sumı vilyetindeki "Pokrovka" keçit noqtasından yol.

"Esası, azimkârlıq ve cep telefonıñızda bir şey tapacaqlarından, maña yol bermeyceklerinden ve meni Rusiyeden yibermeyceklerinden qorqmamaqtır. Devlet hizmetleri saytında Rusiyeden çıqış yasağı, borcları ve kreditleri olıp-olmağanını ögrenmek kerek", — dep qayd etti o.

Devlet sıñır hizmetinde haber berdiler ki, çoqusı allarda işğal etilgen Qırımdan ukrainalılar tamam Sumı vilâyetindeki "Kolotılivka-Pokrovka" keçit noqtasından qaytıp keleler. Anda gumanitar koridor bar. O vastasınen işğal etilgen topraqlardan deyerli otuz biñ Ukraina vatandaşı qaytıp keldi.

"Tek vaqtınca işğal etilgen Qırım degil, topraq ve anda bulunğan vatandaşlarımız aqqında laf etemiz. Eñ esası, vatandaşlarımız añlamalılar ki, er bir alda Ukraina vatandaşınıñ evine qaytmaq aqqı sıñırlanmaz. Sıñırden keçmek içün kerekli vesiqalarına saip olmasalar bile. Ukraina vatandaşlığını isbatlağan er bir kişilik vesiqası, bu insannıñ Ukrainağa ketmesiniñ sebebidir", — dep Ukraina devlet sıñır hızmetiniñ nutuqçısı Andriy Demçenko añlattı.

Keçkende Qırım sakini Lübov Ğavrılova Kefe şeerinde yaşağan edi. Oğlu vefat etken soñ qadın torunlarını vasiy etti. İşğal akimiyetiniñ oñdan balalarını alıp çıqara bileceginden qorqaraq, Qırımdan ketmege qarar berdi.

Lübov Ğavrılova torunınen. Фото: Суспільне Крим

"Biz Qırım köpründen kettik. Kolotılivkağa ketip yettik. Sıñırda elbette FSDcılar bizni teşkerdiler. Meni qorquttılar ki, balalarımnı alıp çıqaracaqlar ve meni tevqif etecekler", — dep añlattı o.

Anam degen atrabasınen Yehor ve Valeriya, bir qaç aydır devlet içinde alınğan kişiler içün Kıyiv vilâyetindeki modul şeerçiginde yaşaylar. Balalar añlattılar ki, bir qaç seneden soñ özlerini telükesilikte duyalar.

Yehor Ğavrılov. Фото: Суспільне Крим

"Cenk başlağan soñ ve (işğalciler - muar.) Ukrainağa qarşı terror propagandasını yapmağa başlağan soñ. Ayttılar ki, Ukraina olmamalı edi. Ukrain balalarını öldürmek kerek", — dep Lübov Ğavrılovanıñ torunı añlattı.

Aile, balalar içün ukrain vesiqalarını yaptılar. Çünki tek Yehornıñ doğma şeadetnamesi, Qırımnıñ rus işğalinden evel berildi. Modul şeerçiginde tek ev degil, uquqiy yardım de bereler.

"Mında Qırımdan üç aile yaşay. İnsanlar çoq vesiqa almalılar. Misal içün, video çıqarğanıñız ailede balalar tahminen eki ay soñ Ukraina vatandaşı pasportını aldılar, Ukraina tış pasportını ala bildiler", — dep devlet içinde alınğan kişiler içün modul şeerçiginiñ reberi Alina Boyar añlattı.

Qırımdan ketip, üçünci ülkelerge keteler de, dep Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ idaresiniñ başı Iskender Bariiev añlattı. Bu yol, gumanitar koridorlarnıñ şartlarınen farqlana. Şu cümleden, anda vesiqalarğa talaplar daa serttir.

"Rusiye tış pasportına saip olmağanlar içün ketmek zor, bazılarınıñ Ukraina tış pasportı yoq. Bazılarınıñ Ukraina vatandaşı pasportı bar, amma yañı fotoresim çıqarmaq kerek. Misal içün, tolu miqyaslı tecavuz endi eki senedir, ve bu 2 sene devamında vesiqalarnı yapmaq mümkün degil. Keçkende olarnı Herson vilâyetinde yapmaq mümkün edi. Bunıñ içün böyle şahsiy şekilde. Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ saytında da malümat beremiz".

Rusiye tış pasportına saip olğan ve ketken Qırım sakinlerinen bazı meseleler çıqa bilir.

"İnsanlar Lehistanğa, Moldovağa uçıp keteler. Amma Moldovağa rus tış pasportınen uçıp kelip, sizge istenmegen ve şübelengen bir insan olaraq red eteler... Moldovağa yiberseler de, ukrain sıñırında sizge red ete bilirler. Ve Ukrainağa qaytmaq içün konsullıqqa "beyaz pasport" almağa ayta bilirler. Anda insanlar 2-2,5 ay beklep oturalar", — dep Oleksiy Yefremov qayd etti.

Sıñırcılar, rus işğalinden çıqıp ketmege istegen ukrainalılar şunı tevsiye eteler: rus quvetçileri eşyalarıñız, vesiqalarıñız ve aletleriñizni tafsilâtlıca baqıp teşkerecekler.

Müellif Vasıl Mamçuk

Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız