2015 senesi qırımtatar Ruslan Zeitullayevniñ evini tintken soñ RF FSB işçileri onı tuttılar. Birazdan işğalciler adamnı 7 senege maküm ettiler, faqat 2017 senesi oraq ayında Rusiye Yuqarı makemesi, tevqif müddetin 15 senege uzattı.
Siyasiy mabüsniñ apayı Meryem, keçken yaz eki qızınen müstemlekege aqayına nasıl ketkenini Suspilne Qırımğa añlattı.
Başqırtistan Cumhuriyetiniñ Salavat şeerindeki 2. müstemlekede Ruslan Zeitullayev qanunsız ükümini keçire.
"Balalar "Kerçekten de ketecekmiz?" dep soradılar. Yani bu, inanılmaz bir şey edi. Ve bütün yol boyunca biz ketkende olar ayette ediler. Yolda pek yoruldılar. Çünki birinciden 10-12 saat maşnanen ketmek kerek edi. Bundan soñ uçaqnen ve soñ yañıdan maşnanen ketmek kerek edi. Elbette, zor edi. Oña ketmek içün bir kün kerek. Amma buña baqmadan bu, pek hoş anlardır. Oña ketmek ve yañıdan sarmaq ve körüşmek içün nasıldır manialarnı aşar edik", — dep Zeitullayeva añlattı.
Meryemniñ balalarınen şu anda yaşağanı Aqyar yanında Baydar köyündeli evde Ruslan Zeitullayev yaşamadı. Evlengen soñ adam, ailesi içün öz evini quracaq edi, amma vaqtı yetmedi. Evini qurıp bitirmege Meryemge insanlar yardım ettiler. Qadın hatırlat ki, 2015 senesi qara qış ayınıñ 23-ünde saba saat altıda olarnıñ kiralağanları evge rus quvetçileri kirdiler.
"Aldatıp qapını açtırdılar. Yanğın çıqtı ve yardım kerek, dep ayttılar. Qomşumıznı bile qullandılar. Aqayımnı çağırmağa kettim, çünki men uyandım ve kapı yanına birinci keldim. Kelip, "Kim o?" dep soradım. O sıçrap turdı, tezce kiyindi, yardım etmege tırışaraq. O zaman onı tuttılar, izinsiz kirdiler. Dairemiz küçük edi, olar bütün boş yerleri toldurdılar. Er kes qara urba kiydi ve silâ tuttı", — dep Meryem añlattı.
Aqyardan qurıcınıñ evini tintken soñ Ruslan Zeitullayevni tevqif ettiler, Ukraina ve Avropada qanuniy olğan, amma Rusiyede yasaqlanğan "Hizb ut-Tahrir" islâm fırqasında iştirak etmekte qabaatladılar. Birinci ükümi 7 senelik tevqif edi. Amma rus prokurorı bu ükümge şikâyet etken soñ tevqif müddetini 15 senege uzattılar.
"Nasıldır gazeta, nasıldır kâğıtçıq taptılar ve öz aralarında muzakere ettiler ki, bunı da yeter. Ve bunıñ içün olar sahte malümat tüşünip çıqarmadılar. Kelgen insan aqayıma açıqça "Ukraina olğanda seni akis etmedim. Endi 10 senedir sana taqip etem. Amma şimdi bunı tamamınen yapa bilem", dep ayttı", — dep Kreml esiriniñ apayı qayd etti.
Ruslan tutlğan vaqıt 31 yaşında edi. Meryem añlata ki, şu anda apishanede bulunğanda aqayı teslişm olmay, oquy, sportnen oğraşa. Apayı ve üç qızı içün yaz mevsiminde müstemlekede körüşkende bir ediye yaptı, öz ellerinen adlı qaşıqlarnı kesip aldı. Büyük qızı, 14 yaşındaki Sabrie, babasını hatırlay, küçük kızları ise hatırlamaylar, çünki pek küçük ediler.
"O, hatırlarında qakdı, olarnıñ orta anları bar. Misal içün, beraber köyge kettiler, beraber rastladılar. Denize beraber bardıq, ana-babama kettiler. Amma küçük qızımız bunı hatırlamay. Amma babaşqa, babaşqadır! Olarnı eglendirmege, özüni aça bilgenleri bir adam olğanını añlatmağa tırışa", — dep Meryem añlattı.
Ruslan tevqif etilgen vaqıt küçük Nüriye tek eki yaşında edi. Keçenlerde Meryem Ruslannen körüşmek içün Salavatqa ketecek. Bu kere küçük qızınen ketecek, onıñ 9 sene bir kez babasını körmesi içün.
1985 senesi bozarğan aynıñ 15-inde Özbekistannıñ Taşken şeerinde Zeitullayev Ruslan Borısovıç doğdı. Ruslan doquz yaşında olğanda ailesi sürgünlik yerinden Qırımdaki Baydar köyüne (Aqyar yanında) qayttı. Mektepte pek yahşı oqudı, amma 7. sıñıftan soñ oqumağa red etmege mecbur qaldı. Pek yaş olğanda çalışmağa başladı. Ruslan er şey yapa edi: em garson, em aşçı, em de qurucı olıp çalıştı.
2015 senesi qara qış ayında Zeitullayevlerniñ evine FSB işçileri izinsiz kirip tinttiler, bundan soñ Ruslannı tuttılar ve oña qarşı cinaiy dava açtılar.
2016 senesi berim ayınıñ 7-sinde Rostov-na-Donudaki Şimaliy-Kavkaz bölge arbiy makemesi, Hizb ut-Tahrir davasında Zeitullayevni 7 senege maküm etti. Onı "terror teşkilâtınıñ faaliyetini teşkli etüv" (RF CQniñ 205.5. maddesiniñ birinci qısmı) ve "evelden añlaşıp teşkil etilgen gruppanen akimiyetni zoraki zapt etmege azırlanmalar"da (RF CQniñ 35. maddesiniñ ekinci qısmı, 30. maddesiniñ birinci qısmı ve 278. maddesi) qabaatladılar. Qabaatlanğan adam qararnen razı olmadı, davanı yañıdan baqmağa yolladı.
2017 senesi çiçek ayınıñ 26-sında aynı makeme Zeitullayevge yañı üküm çıqardı ve onıñ ceza müddetini 12 senege uzattı.
2017 senesi oraq ayınıñ 27-sinde Rusiye Yuqarı makemesi, tevqif müddetini 15 senege uzattı.
Avropa parlamentiniñ azaları, qırımtatar adamına çıqarılğan ükümni takbih ettiler. Arizalarında parlamentçiler oña ukrain konsullarını yibermege, onı Ukrainağa ketirmege ve açlıq sebebinden onı hastahanege yattırmağa talap ettiler. Cinaiy dava ve ükümge qarşılıq köstermek maqsadınen Zeitullayev açlıq bildirdi.
Telegram ve Facebookta Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız