Bir qaç qırımlı siyasiy mabüsniñ adliyecisi olğan adliyeci Mıkola Polozov, Qırım ve Aqyarnıñ işğalci akimiyeti tarafından ilk yaz ayınıñ 26-ndan itibaren kirsetilgen fevqulâde vaziyet rejimi onıñ tesir aletlerini bayağı kenişlete, dep añlattı.
O, territoriyağa kirişni sıñırlav, biznesnen oğraşuv, meskün yerlerniñ qapatıluvı, mecburiy evakuatsiya, vatandaşlarnıñ mülkiyetiniñ qullanuvı ve yarımadada sivil uçaqlarnıñ uçurılmasını yasaqlav aqqında söz yürsetti. Bunı o Suspilne Qırımnıñ tefsirinde bildirdi.
"Regional hususiyetli tehnologik fevqulâde vaziyet ilân etildi. Bu, "yerli akimiyet"niñ fevqulâde vaziyetler qanunlarınıñ bütün aletlerini qullanmasına imkân bere, tek telükege azırlanmasına degil. Ve eger biz konkret sıñırlavlar aqqında aytsaq, misal içün, bu, territoriyağa kiriş sıñırlavı ola bile — "akimiyet" meskün yerlerni qapata bile, farqlı rayonlarğa kirişni sıñırlay bile, vatandaşlarnıñ olar belgilegen telükeli zonalarda bulunmasını yasaq ete bile. Em de tahliye meselesi, yani mecburiy tahliye, vaqtınca yerleştirüv, sakinlerniñ telükesiz yerlerge avuştırılması. Asılında, insanlarnı evlerinden, telüke bar dep, çıqara bileler", — Polozov dedi.
Onıñ aytqanına köre, fevqulâde vaziyet rejimi naqliyat areketiniñ sıñırlanmasını, şu cümleden yollarnıñ qapatılmasını, marşrutlarnıñ deñiştirilmesini, mahsus tetqiqat rejimlerini, hususan Qırım köprüsinde olğanı kibi, közde tuta. İşğalciler vatandaşlarnıñ mülkiyetini qullanıp, qurucılıq tehnikası, naqliyat, teşkilât sıñırlarını ala bileler.
Rusiyeniñ bu rejimni kirsetken qanunı işhanelerniñ iş tertibine de tesir ete. Bu iş rejiminiñ, faaliyetniñ, logistikanıñ deñişmesi ola bile.
Biznesnen bağlı olaraq, kerçekten, bücet uquqı ve grajdanlıq uquqınıñ mahsus mehanizmleri çalıştırıla. Meselâ, Polozovnıñ añlatqanına köre, "akimiyet" añlaşmalarnı umumen açılış tedbirleri olmadan tize bile, devlet añlaşmalarınıñ yerine ketirüv vaqtını deñiştir bile, obyektlerniñ ğayrıdan tiklenüvini acele şekilde maliye ete bile.
Qırımda arbiy vaziyetni ne vaqıt ilân ete bileler
Adliyeciniñ fikirince, işğalciler, Qırım territoriyasına Ukrayina Silâlı quvetleriniñ ücüm telükesi peyda olsa, regional seviyede arbiy vaziyetni kirsete bileler.
"Tek uçaq ya da raketalar kelgende, olar arbiy vaziyetni ilân etmek kerekligini tüşünmeyler. Bazı bölüklerniñ Qırımğa kirmeyip, oña yaqınlaşması aqqında söz yürsetilgende, cenk vaziyeti ilân etile bile", — dep Polozov tahmin etti.
Daa evel Ukrayina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilcisiniñ muavini Denis Çistikov, Qırımdaki soñki adise-vaqialarnı izaatlap, Qırımdaki vaziyetniñ yaqın bir-eki ay devamında "daa yahşı ve tınç olmaycağını" ayttı.
O, yerli sakinlerge ışıqsız ve bağsız qalmağa azırlanmağa, er şeyni ve ilâclarnı saqlamağa tevsiye etti, hususan, qorantada hronik hastalıqları olğanlar içün. Onıñ aytqanına köre, Qırımda soñki ay devamında telâşlar aman-aman bütün gece ve daa 3-4 kere kündüz devam ete.
Hatırlatamız, işğal etilgen Qırımda sakinler yaqıt qıtlığı, yarıqsızlıq ve bağ bozulması, fiyatlarnıñ köterilmesinen daa sıq qarşılaşalar. Yaqarlıq stantsiyalarında nevbetler saatlernen devam ete, naqliyat alâqaları qısqartıla, insanlar uzun müddetli yarıq söndürüvlerine azırlana. Mallarnıñ kütleviy qıtlığı olmasa da, bazı mallarnıñ fiyatları köterildi.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız