Üç yıldan ziyade Rostov SİZOsında bulunğan qırımtatar siyasiy mabüsi Enver Kroş halqınıñ azaplarını, yoq etilgen qorantalarını ve Qırımda sistematik taqiplerni añlatqan mektüp yolladı. O, insaniyetniñ şerefini qorçalamaq içün, qıyın vaqıtlarda bile, lâqayt qalmamağa çağıra.
Qırım birdemligi bunı bildirdi.
"Biz, küç qanuna çevirilgen, akimiyet ise, sahte adaletni qorçalap, zayıflarnı aşağılağan, kimse "yeter" demege cesaret etmeycegini bilgen, qorqunçlı bir zamanda yaşaymız", — dep Kroş yazdı.
O, zorbalıqnıñ miqyasını qayd ete: şeerler yoq etile, evler viran etile, qartlar, qadınlar ve balalar öldürüle, episi "terrorizmnen küreş" adı altında. Siyasiy mabüs Qırımdaki avada olğan deñişmelerge diqqat ayıra.
"Qırım... bir vaqıtları barışıq ve musafirperverlik timsali edi. İnsanlar er vaqıt yardım etmege azır ediler. Amma bugün er şey deñişti. "Terroristler" peyda oldılar, olar şimdi qırımtatarlardan sayılalar", — dep Qırım siyasiy mabüsi qayd etti.
O añlattı ki, taqipler aman-aman er bir qorantağa tesir ete.
"Devamlı tintüvler, uydurılğan qabaatlavlar, gizli şaatlar, tapılğan "kitaplar" ve "audio qaydları" — aynı bir stsenariy. Ve eñ qorqunçlısı şu ki, insanlar buña alışalar — ağrığa, adaletsizlikke, yahşılıqnıñ zayıflıqqa çevirilmesine alışalar", — dep Kroş tarif etti.
Hususan, o, eñ zayıf olğanlarğa ücüm etmege qayd ete.
"Soñki vaqialar halqımnı sarsıtqan. Utanmazlıqnen, vicdansızlıqnen, akimiyet eñ muqaddes şeyge — namuslı qadınlarımızğa — qolunı uzattı. Bu ağrı er bir yürekte, er bir qorantada yañğıradı. O, insaniyetsizlikniñ ne qadar uzaq ketkeniniñ timsali oldı", — dep qırımtatar qayd etti.
Aynı zamanda Kroş cemiyetke muracaat etip, çette qalmamağa çağıra.
"Bugünki süküt yarınki utanç olur. Cemiyet ailelerni bozmağa izin berse, özüni bozmağa mahküm eter. Aile — halqnıñ yüregidir. Ve bugün bu yürekni qırımtatarlar, Qırım musulmanlarından çıqarmağa tırışalar", — dep yazdı o.
Siyasiy mabüs, mesacını ümüt sözlerinen bitirdi.
"Men halqımnıñ dayanıp qalacağına inanam. Yüreklerimizde iman, namus ve bir-birimizge destek olğan müddet olğance, biz yıqılmaycaqmız. Yüce Allahnıñ yardımınen bu sınavdan keçip, küçlü olıp çıqacaqmız", — dep Kroş qoştı.
"Hizb ut-Tahir davası"nıñ birinci Canköy gruppası aqqında ne bilemiz
2022 senesi arman ayında Qırımnıñ Canköy rayonındaki evler kütleviy şekilde tintilgen soñ altı qırımtatar adamı tutuldı: Enver Kroş, Vilen Temeryanov, Rinat Aliev, Murat Mustafaev, Seityağa Abbozov ve Edem Bekirov.
Olarnı Hizb ut-Tahrir islâm siyasiy firqasında iştirak etmekte qabaatladılar. Esas "delil" — 2015 senesi camide keçirilgen subetniñ audio yazısıdır. Advokat Emil Kurbedinovnıñ fikirince, onı sekiz seneden soñ FSB arhivlerinden çıqardılar, yani bu seneler devamında qayd etilgen qırımtatarlar cinaiy taqipke oğratılmadı ve "cemiyet içün iç bir telüke teşkil etmediler".
İmayeci, FSB hadimleri Canköylı qırımtatarlarnıñ davasını Ukrainadaki adise-vaqialarnen añlı tarzda "bağlağanını" qayd ete.
"Siyasetçiler, kütleviy haber vastaları ve mahsus hızmetler Ukrainadan idare etilgen "terror merkezi" yoq etilgenini bildirdiler. Bu endi, 2022 senesi kiçik aydan soñ olğan vaqialarnen bağlı ve zamanğa uyğun bir ikâyedir", — dep Kurbedinov "Qırım birdemligi"ne ayttı.
Makeme tahqiqatı vaqtında advokat ve dava iştirakçilerine makeme araştırmasına yollanğan malümatnen tanış olmaq imkânı berilmedi. Bundan da ğayrı, bu vaqıt "terror areketleri" ya da başqa "işkence areketleri" planlaştırılmadı.
Hizb ut-Tahrir, islâm siyasiy fırqasıdır. 2003 senesi Rusiyede o, terrorcı bir teşkilât olaraq tanındı, oña bağlı olğan insanlarnı ise taqip etmege başladılar. İştirakçileri, "qanunlarğa qarşı faaliyet"te ve böyle degen "cian hilâfeti"ni yaratmağa ıntılmağa qabaatlanalar. 2014 senesi Qırım işğal etilgen soñ işğalcilerniñ qanunları zapt etilgen Qırımda da qullanılmağa başlandı. Qırımlı musulmanlarnı da Hizb ut-Tahrirge bağlı olmaqta qabaatlamağa başladılar, böylece yarımadanıñ işğaline qarşı olğanı sebebinden qırımtatarlarğa basım arttı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız