Memet Lümanov — "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ altıncı Bağçasaray gruppasınıñ iştirakçilerinden biri. İlk yaz ayınıñ 23-te Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi bütün iştirakçilerni 2025 senesi orta küz ayınıñ 7-ne qadar apiste qaldırdı.
Lümanov 2023 senesi saban ayınıñ 23-nde Bağçasarayda keçirilgen kütleviy tintüvler vaqtında "terrorizm"de qabaatlanıp apiske alındı. Qırımtatarnıñ apayı Anna Korniyçuk, Suspilne Qırımnen subetleşip, o künni daqqa-daqqa hatırlay — Memetke ne aş aşatmağa, ne de balalarınen vedalaşmağa izin berdiler.
"Biz pencere ögünde turğan maşnanıñ sesinden uyandıq. Quvetçiler balalarğa pencerelerge yarıq açtılar ve qapını qaqtılar. Yani, bizni tinteceklerini añladıq. Sevmegenleri kitaplarnı taptılar. Bu, salih halifelerniñ tercimeialı, yani dinini ögrengen er bir musulmannıñ evinde olğan temel edebiyat", — dep qayd etti o.
Aynı o künü Memet Lümanovnı apiske aldılar, dep siyasiy mabüsniñ apayı hatırlay.
"Bizge saba saat 4:30ta keldiler ve aqayımnı saat 7:00de alıp ketmege azır ediler. Oña toplanmaq içün beş daqqa berildi. "Ne namaz, ne aş", — dey ediler. Elbette, balalar qorqqan, ağlağan ediler. Qırımdaki vaziyetni balalardan gizlemey edik, çünki mektepte ana-babaları apishanede yatqan balalarnen oquylar. Elbette, balalar babaları içün kelgenlerini, onı alıp ketkenlerini añlay ediler", — dep tarif etti o.
Anna ve Memet 2013 senesi Bağçasarayda tanış oldılar. Eki afta içinde evlendiler, bundan soñ aqayı apiske alınğanına qadar ayırmay ediler. Üç balanı beraber yetiştire ediler.
"Men Memetniñ yardımğa kelmege azır olğan adam olğanını ilk baqıştan añladım. Yani, o, duyğulı, maqsatqa bağlıdır. O, er keske yaqın olğan ve yardım etken sade bir insandır. Çoq vaqıt balalarnen keçire edi. Bütün qorantanen bir qaç seyaatqa çıqa edik: deñiz, dağ ya da adiy qavehanege, anda balalar eglene, istekleri olğan er şeyni ala bile ediler", — dep Korniyçuk qayd etti.
Memet Lümanovnıñ apayınıñ aytqanına köre, aqayı tek öz qorantasını qayğırmay, repressiyalarğa oğrağan semetdeşlerine ve olarnıñ qorantalarına da yardım ete edi.
"Memet — vatanını pek sevgen qırımtatardır. Onıñ içün, 2016 senesi kütleviy apiske aluvlar başlağanda, Memet çette qalmadı. O, mahkemelerge barmağa başladı. O, Rostov-na-Donuğa (Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesine — muar.) mahkeme oturışlarına apaylarnı ve analarnı alıp ketmek içün aydavcı edi. Memet siyasiy mabüslerniñ apayları ve analarına yardım ete edi. Ve işte bu nazar noqtası içün, vatanına sevgisi içün, halqına sevgisi içün aqayım şimdi siyasiy sebeplerden SİZOda tutula", — dedi o.
İşğalli akimiyet Lümanovnı terror faaliyetini teşkil etkeninde qabaatlay ve Rostov SİZOsında tuta. Anna, mahkeme oturışı vaqtında aqaynı körgenini bildirdi, atta bir qaç söz aytıp oldı.
"Memet yahşı yaşay, israrlı, quvançlı, er vaqıt tebessümnen. Yani, o, iç bir vaqıt ümüt kesmey, o, daima bizge qoltuta, öz halqına qoltuta. Biz onı mahkeme oturışlarında körgende, o, er vaqıt tebessüm ete. O, acını iç bir vaqıt çekmey. Memetniñ yanında olmağanı, elbette ki, balalar içün ağır. Olar sıq-sıq böyle aytalar: "Babaşqa olsa edi, biz de anda barar edik, babaşqa olsa edi, o da bunı yapar edi". Çünki olarğa baba kerek. Onıñ içün olarğa pek qıyın, elbette. Olar onıñ qaytmasını bekleyler", — dep Korniyçuk qayd etti.
"Hizb ut-Tahrir davası"nıñ altıncı Bağçasaray gruppasınıñ mabüsleri aqqında ne bilemiz
Saban ayınıñ 5-nde saba maalinde Bağçasaray ve Canköy rayonlarında uquq qorçalayıcılar 10 qırımtatarnıñ evinde tintüv keçirdiler. Aynı o künü makeme olardan dörtü - qırımtatar faalcileri Memet Lümanov, Aziz Azizov, Rustem Osmanov ve Mustafa Abduramanov içün tevqif tedbirini sayladı. Olarnı SİZOğa yolladılar.
Daa soñra makeme Canköy ve Canköy rayonınıñ tutulğan sakinlerini SİZOğa yolladı: Enver Halillayev, Nariman Ametov, Ali Mamutov, Cadra köy camisiniñ imamı Vahid Mustafayev ve Arsen Kaşka.
Sabıq imam Remzi Kurtnezirovnıñ hastalıqları sebebinden ev apsine alındı. Tutulğan on kişiniñ episi Rusiyede yasaq etilgen Hizb ut-Tahrir islâm firqasınıñ iştirakçisi ola. Tutulğanlarnıñ çoqusı, çoq balalı qorantalarnıñ babaları ola.
Hizb ut-Tahrir, islâm siyasiy fırqasıdır. 2003 senesi Rusiyede o, terrorcı bir teşkilât olaraq tanındı, oña bağlı olğan insanlarnı ise taqip etmege başladılar. İştirakçileri, "qanunlarğa qarşı faaliyet"te ve böyle degen "cian hilâfeti"ni yaratmağa ıntılmağa qabaatlanalar. 2014 senesi Qırım işğal etilgen soñ işğalcilerniñ qanunları zapt etilgen Qırımda da qullanılmağa başlandı. Qırımlı musulmanlarnı da Hizb ut-Tahrirge bağlı olmaqta qabaatlamağa başladılar, böylece yarımadanıñ işğaline qarşı olğanı sebebinden qırımtatarlarğa basım arttı.
Telegram, WhatsApp, Facebook, TikTok ve YouTubede Suspilne Qırım haberlerine abune oluñız